Târîḫ-i Ḳışlaḳ (T59)

Doksan Üçüncü Yeniçeri Cemaati kışlasının onarımını anlatan yedi beyit, yapının harap hâlini, kolektif yardımı ve yeniden bayındır oluşunu ebcedle kaydeder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yeñiçeri ocâġından bu ṭoḳsan üç cemâ‘atdir

   Maḳarrıdır şehîdân u ġuzâtıñ itmek istib‘âd

   1Yeniçeri Ocağı’ndaki bu Doksan Üçüncü Cemaat,

   2şehit ve gazilerin yurdu sayılır; bunu uzak görmek olmaz.

   Doksan Üçüncü Yeniçeri Cemaati'nin yeri şehit ve gazilerin yurdu sayılır. “Bunu uzak görmemek” sözü, kışlanın askerî hafızadaki değerini şüpheye karşı savunur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Niçe demler ḫarâb idi degildi ḳâbil-i süknâ

   Muvaffaḳ olmadı ta‘mîre kimse itmedi imdâd

   1Uzun zamandır haraptı, oturmaya elverişli değildi;

   2kimse onarımına güç yetiremedi, kimse yardım etmedi.

   Yapı uzun süre harap ve oturulamaz durumdadır; kimse onarımını başaramamış, yardım da gelmemiştir. İlk sorun topluluğun yiğitliğinden çok fiziksel barınma eksikliği olarak kaydedilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   ‘Atîḳ olmaġla erkân u cidâra vehn gelmişdi

   Esâsen şübhesiz Sulṭân Süleymân eylemiş bünyâd

   1Eskidiği için direk ve duvarları zayıflamıştı;

   2temelini kuşkusuz Sultan Süleyman atmıştı.

   Direk ve duvarların eskilikten zayıfladığı, temelin ise Sultan Süleyman tarafından atıldığı söylenir. Geçmişteki kurucu itibar ile bugünkü çöküş aynı yapı üzerinde karşılaştırılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Türâbı ferş ider ṭaş yaṣdanur gerçi yeñiçeri

   Yine ammâ ki ḳışla bir maḥal olmaġla der-mu‘tâd

   1Yeniçeri gerçi toprağı döşek, taşı yastık eder;

   2ama kışla da âdet gereği bir barınma yeridir.

   Yeniçerinin toprağı döşek, taşı yastık edebileceği kabul edilir; yine de kışlanın âdet gereği barınma yeri olduğu hatırlatılır. Dayanıklılık övgüsü bakım ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   İ‘ânet eyleyenler iḫtiyârlar dâim olsunlar

   Bu ocâġı Ḫudâ tâ rûz-ı maḥşer itmesün berbâd

   1Yardım eden ihtiyarlar daima var olsun;

   2Tanrı bu ocağı kıyamet gününe dek yıkıma uğratmasın.

   Yardım eden ihtiyarların kalıcı olması ve Allah'ın ocağı kıyamete dek yıkımdan koruması dilenir. Onarım, yalnız askerî kuruma değil onu destekleyen yaşlı topluluk üyelerine de bağlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Güzel ṭarz-ı cedîd oldı ahâlisi idüp ġayret

   Cenâb-ı Kibriyâ me’cûr ide bî-ḥad u bî-i‘dâd

   1Halkı gayret edince güzel ve yeni bir biçime kavuştu;

   2Yüce Tanrı onlara sayısız karşılık versin.

   Kışla halkın gayretiyle güzel ve yeni bir biçime kavuşur; Allah'tan emek verenlere sayısız karşılık vermesi istenir. Başarı tek bir hamiye değil ortak çabaya mal edilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Çıḳup iki Ḳaraḳulluḳcı Bâba yazdı bir târîḫ

   Cemâ‘at ḳıldı iḳdâm oldı ṭoḳsan üç yine âbâd

   1İki Karakullukçu Kapısı’na bir tarih yazıldı:

   2Cemaat girişti; Doksan Üç yeniden bayındır oldu.

   İki Karakullukçu Kapısı'na tarih yazılır ve cemaatin girişimiyle Doksan Üç'ün yeniden bayındır olduğu bildirilir. Son beyit hem yapının yerini hem kolektif onarımın sonucunu kayda geçirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle