Zât-ı Pâki Kudretinden Kudretullâhı Görün

Hulûsî, işaretsiz ilâhî özü gizli hazine, vahiy, mümin kalbi ve insanın iç yüzündeki tecelliler aracılığıyla görmeye çağırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Zât-ı pâki kudretinden kudretu’llâhı görün

   Küntü kenzin mazharından anda Allâhı görün

   1Arı özün kudretinde Allah'ın kudretini görün;

   2“Gizli hazine”nin göründüğü yerde Allah'ı görün.

   Matla, arı özde ilahî kudreti ve “küntü kenz”in tecelli yerinde Allah'ı görmeye çağırır. Görme fiziksel bir görüntüye değil, gizli hazinenin belirdiği işaretleri okumaya yönelir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kul habîbu’llâh ebter şân içün kıldı celîl

   Şân-ı mahbûb ol huve’llâh kul huve’llâhı görün

   1“Allah'ın sevgilisi” sözüyle onu kesik soylu diyenlere karşı yüceltti;

   2sevgilinin şanında “De ki: O Allah'tır” sözünü görün.

   İkinci beyit Peygamber'e yöneltilen “ebter” suçlamasına karşı ilahî yüceltmeyi hatırlatır. “Kul hüve'llâh” göndermesi, sevgilinin şanını vahyin tevhid cümlesiyle ilişkilendirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dü-cihânı kıldı ekber bezm-i zâtından ezel

   Bî-nişândır zât-ı Allâh hâtemu’llâhı görün

   1Ezelde öz meclisinden iki dünyayı yüceltti;

   2Allah'ın özü işaretsizdir, Allah'ın mührünü görün.

   Üçüncü beyit iki dünyanın ezelde ilahî zat meclisinden yüceltildiğini söyler. Zat “bî-nişân”, yani işaretle sınırlanamazken hâtem görüntüsü onun dolaylı izini aramaya imkân verir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Birligi zâtında kıldı cem‘inin cem‘inde hem

   Kalb-i mü’min beyt-i âlî sıdretu’llâhı görün

   1Birliği kendi özünde, bütün toplamların toplamında kurdu;

   2müminin kalbinde yüce evi, Allah'ın sidresini görün.

   Dördüncü beyit birliği bütün toplamların toplamında kurar ve mümin kalbini yüce ev ile sidreye benzetir. Kozmik mekânlar böylece insanın iç dünyasında karşılık bulan tecelli alanlarına dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kıldı zât u hem sıfâtından tecellî âdeme

   Şeyh Hulûsî sîretinden Hakkı ta’llâhi görün

   1Özü ve sıfatlarıyla insanda tecelli etti;

   2Şeyh Hulûsî'nin iç yüzünden Hakk'ı, vallahi, görün.

   Mahlas beyti ilahî öz ve sıfatların insanda tecelli ettiğini söyler. Hulûsî'nin sîretine bakma çağrısı dış görünüşten iç niteliğe geçer; “vallahi” sözü bu tanıklığı yeminle pekiştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle