Zihį ĥamām-ı raǾnā bāreka’llāh

Bir hamamın onarımını kubbeyi fener ve ters çevrilmiş Çin kâsesi imgeleriyle över ve 1148'de tarihler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Zihį ĥamām-ı raǾnā bāreka’llāh

   Degil ķubbe bu bir fānūs-ı aǾlā

   1Ne güzel hamam, Tanrı bereket versin;

   2bu bir kubbe değil, yüce bir fenerdir.

   Hamamın kubbesi sıradan bir örtü değil yüce bir fenere benzetilir. ‘Ne güzel’ ve ‘Tanrı bereket versin’ sözleri mimari hayranlığı duaya bağlarken fener imgesi kubbenin biçimini ışık saçan bir nesne olarak yeniden görmemizi sağlar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   İçinde şemǾidür maħdūmı anuñ

   İder ol Ǿālemi ĥüsn-ile şeydā

   1Onun içinde, sahibinin oğlu mum gibidir;

   2güzelliğiyle dünyayı kendine hayran eder.

   Fener benzetmesi içinde yapının sahibinin oğlu muma dönüşür ve güzelliğiyle âlemi kendine hayran eder. İnsan ile yapı aynı ışık düzeninde birleşir: kubbe ışığı taşıyan kap, genç kişi ise onu içeriden aydınlatan kaynaktır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Yāħūd faġfūrį bir kāse idi ol

   Anı vażǾ itdiler maǾkūs gūyā

   1Yahut o, Çin işi bir kâseydi;

   2sanki onu ters çevirip yerleştirdiler.

   Şair aynı kubbeyi bu kez Çin işi porselen bir kâseye benzetir ve ters çevrilip yerleştirilmiş olduğunu hayal eder. Önceki fener dikey ışık etkisini, bu kâse ise kubbenin yuvarlak biçimini açıklayan ikinci ve bağımsız bakıştır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bunuñ tārįħidür tecdįd ü taǾmįr

   Mübārek eyleye Bārį TeǾālā

   1Bunun tarihi yenileme ve onarımdır;

   2yüce Tanrı onu uğurlu eylesin.

   Son beyit benzetmeleri bırakıp yapılan işi açıkça ‘yenileme ve onarım’ diye adlandırır. Yüce Tanrı’dan bereket istenmesi, mimari övgüyü sahibine veya işçiliğe değil tamamlanan yapının hayırlı geleceğine yöneltir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle