DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Recaizade Mahmut Ekrem/Âşıkız dil-hâh terk-i dîn ü dünyâdır bize
gazel/kıt’a · 19. yüzyıl

Âşıkız dil-hâh terk-i dîn ü dünyâdır bize

Şiir, âşığın din ve dünya bağlarından sıyrılmasını meyhane ve tecelli sözlüğüyle anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Âşıkız terk-i dîn ü dünyâdır bize

    Zübde-i matleb alâyıktan teberrâdır bize

    Kulkul-ı hitâb-ı len-terânidir dile

    Her bir tûr-ı tecellâdır bize

    Geştegân-ı cevriyiz bir çeşm-i mestin kim ecel

    Dâd-hâh-ı gamze-i bî-bâk ü pervâdır bize

    Nûr-ı aşkız şu'le-i peykân-ı tîr-i gamzeyiz

    Cilvegeh pîrâmen-i çeşm-i süveydâdır bize

    Ser-firâz-ı kâm-ı kevneyniz hevâ-yı aşkla

    Tâ ki zülfün rişte bend-i cân-ı şeydâdır bize

    Zahm-ı tîgın eksik etme sîneden kim her biri

    Ser-fedâ-yı aşkınız çeşm-i temâşâdır bize

    İn'ikâs-ı pertev-i mihr-i ruh-ı ile

    Katre-i mey şeb-çerâğ-ı âlem-ârâdır bize

    Seyr kıl bir kerre nakş-ı hüsnünü âyinede

    Ay din-i aşkımla ser-gerdân u rüsvâdır bize

    Tahtgâh-ı himmete şâhenşeh-i devriz ki çarh

    Bûse-hâh-ı tarf-ı dâmân-ı temennâdır bize

    İmtinân-ı dehri çekmez ehl-i dil ikbâl için

    Bâ'is-i idbâr olan ancak bu da'vâdır bize

    *Ekrem* ol âyine-i pür-feyzdir kim rûy-ı yâr

    Sûret-i esrâr-ı gayb ondan hüveydâdır bize

    1Âşığız; din ve dünyayı bırakmak gönlümüzün isteğidir.

    2Arzunun özü, bütün bağlardan uzak durmaktır bizim için.

    3Şişenin fokurtusu gönle “Beni göremezsin” hitabıdır.

    4Şarabın her kabarcığı bize bir tecelli dağıdır.

    5Ölüm getiren sarhoş bir gözün eziyetine uğramışlarız;

    6O pervasız gamzenin karşısında adalet isteyeniz.

    7Aşkın nuruyuz; sevgilinin yan bakış okunun ucundaki aleviz.

    8Bize görünme yeri, gönül gözünün çevresidir.

    9Aşk arzusuyla iki dünyanın muradına erişmiş, başı dik kişileriz.

    10Çünkü saçın, çılgın canımızı bağlayan iptir.

    11Kılıcının yarasını göğsümüzden eksik etme; her biri

    12Aşka can veren bizler için bir seyir gözüdür.

    13Sevgilinin yüz güneşinden yansıyan ışıkla

    14Bir damla şarap bize dünyayı aydınlatan bir gece kandilidir.

    15Güzelliğinin nakşını bir kez aynada seyret;

    16Ay bile aşk dinimle başı dönmüş ve rezil durumdadır.

    17Himmet tahtında çağın hükümdarıyız; gök bile

    18Dilek eteğimizin ucunu öpmek ister.

    19Gönül ehli, talih uğruna dünyanın minnetini çekmez;

    20Bizi talihsizliğe düşüren yalnız bu iddiadır.

    21Ekrem, sevgilinin yüzünü gösteren feyizli bir aynadır;

    22Gaybın sırlarının sureti bize ondan görünür.

    Şiir, âşığın din ve dünya bağlarından sıyrılmasını meyhane ve tecelli sözlüğüyle anlatır. Şarap kabarcığının Tur dağına, sevgilinin yüzünün gaybı gösteren aynaya dönüşmesi, dünyevî görüntüyü tasavvufî bir görme biçimine taşır; Ekrem mahlası son beyitte bu aynanın içine yerleşir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Recaizade Mahmut Ekrem adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'taki 2 sabit sayfa revizyonundan birleştirilmiştir (oldid: 106971, 106972). Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirCilveger nûr-ı tecellî dilde cânân nâ-bedîdRecaizade Mahmut Ekrem · gazel/kıt’a

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

dil-hâh

gönlün istediği

mînâ

şarap şişesi veya kadeh

habâb

kabarcık

bâde

şarap

cânân

sevgili

len-terânî

“Beni göremezsin” anlamındaki Kur’anî hitap; şişe sesine benzetilir.