‘Âşıklara Lutf Eyleyüp Göster Cemâlüñ Râ-yegân

Fahrî, rahmetten umut kesmeden ilâhî güzelliğin âşıklara karşılıksız gösterilmesini diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   ‘Âşıklara lutf eyleyüp göster cemâlüñ râ-yegân

   İhsân idüp sâdıklara göster cemâlüñ râ-yegân

   1Âşıklara lütfedip güzelliğini karşılıksız göster;

   2içten olanlara ihsan edip güzelliğini karşılıksız göster.

   Açılış beyti aynı dileği iki muhatap için yineler: âşıklar ve sâdıklar. Redifteki “râ-yegân” isteğin biçimini baştan belirler; görülmek istenen güzellik bir hak ediş karşılığı değil, bedelsiz bir armağan olarak istenir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Rûz-ı cezâ ‘âşıkları itme hacîl Yâ Rabbenâ

   Fazluñ ile beyne’l-ümem göster cemâlüñ râ-yegân

   1Ey Rabbimiz, hesap gününde âşıkları utandırma;

   2fazlınla topluluklar arasında güzelliğini karşılıksız göster.

   İkinci beyit sahneyi hesap gününe taşır ve korkuyu utanç diye adlandırır. “Fazl” sözcüğü isteği yeniden karşılıksızlığa bağlar; topluluklar arasında görünmek, cezadan çok mahcubiyet ihtimaliyle ürkütücü olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   ‘Lâ teknatû min rahmetî’ didüñ bize idüp kerem

   Ümmîdimiz kat‘ itmezüz göster cemâlüñ râ-yegân

   1Cömert davranıp bize ‘Rahmetimden umut kesmeyin’ dedin;

   2umudumuzu kesmiyoruz, güzelliğini karşılıksız göster.

   Üçüncü beyit alıntıyı bir sözleşme gibi kullanır: umut kesmeyi yasaklayan söz hatırlatılır, sonra o yasağa uyulduğu bildirilir. İstek böylece dilenmekten çıkıp verilmiş bir sözün hatırlatılmasına dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Cümle nebîler serveri hürmetine eyle kerem

   Bu Fahrî-i nâ-çîzüñe göster cemâlüñ râ-yegân

   1Bütün peygamberlerin önderi hürmetine cömert davran;

   2bu değersiz Fahrî'ye güzelliğini karşılıksız göster.

   Kapanış beyti hürmet dayanağını en yükseğe çıkarır, ardından isteyeni en aşağıya yerleştirir. “Nâ-çîz” nitelemesi ile redifteki karşılıksızlık birbirini tamamlar; değersiz sayılan kişi ancak bedelsiz verileni isteyebilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle