Ayrılık badesin tatlı mı sandın

Muhatabı dağlar olan dört dörtlük. Şair kendi ayrılığını dağa anlatmıyor, dağı da aynı ayrılığın içine çekiyor: sen de benim gibisin, sen de ağlarsın.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ayrılık badesin tatlı mı sandın

   Ne tez tebdil olmuş çimenin dağlar

   Bu güzellik geçer sana da kalmaz

   Daha neye bağlı kemanın dağlar

   1Ayrılık şarabını tatlı mı sandın?

   2Çimenin ne çabuk değişmiş, dağlar.

   3Bu güzellik geçer, sana da kalmaz;

   4yayın daha neye bağlı, dağlar?

   Dağa sorulan bir soruyla açılıyor. Ayrılığın bade sayılması onu içilmesi zorunlu bir şeye çeviriyor. Üçüncü dize dağı da fâniliğe dâhil ediyor — kalıcı görünen şey bile kalıcı değil.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Nice güzellerden alırsın bacı

   Al yeşil renklerden giyersin tacı

   Yardan ayrılması zehirden acı

   Bu yüzden gitmiyor dumanın dağlar

   1Nice güzelden vergi alırsın,

   2al yeşil renklerden taç giyersin.

   3Yârdan ayrılmak zehirden acıdır;

   4bu yüzden dumanın dağılmıyor, dağlar.

   Dağın sisi bir açıklamaya bağlanıyor: o da ayrılık çekiyor. “Bacı almak” — vergi almak — dağı bir hükümdar gibi gösteriyor; ama o hükümdar bile derdinden kurtulamıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gece gündüz yalvarmıştım Süphan'a

   Birden vuslat bulamadım sunama

   Daha şimdengeru beni kınama

   Semaya erişmiş figanın dağlar

   1Gece gündüz Allah'a yalvarmıştım;

   2sunama bir kez olsun kavuşamadım.

   3Bundan sonra beni kınama;

   4feryadın göğe ulaşmış, dağlar.

   Dua edilmiş, karşılık gelmemiş. Üçüncü dizedeki “beni kınama” dağın da aynı hâlde olduğunu bilmekten geliyor: birbirini kınayamayacak kadar benzer iki dert.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ruhsat gibi karaları bağlarsın

   Aşkın ateşile yürek dağlarsın

   Benim ahvalime sen de ağlarsın

   Var ise zerrece imanın dağlar

   1Ruhsat gibi karalar bağlarsın,

   2aşkın ateşiyle yürek dağlarsın.

   3Benim hâlime sen de ağlarsın,

   4zerre kadar imanın varsa, dağlar.

   Mahlas dörtlüğü bir şart cümlesiyle bitiyor ve şart ağır: ağlamazsan imanın yok demektir. Şair acısını kanıtlamaya çalışmıyor, karşısındakini tanıklık etmeye çağırıyor. “Dağlamak” fiili hem yakmak hem dağ kelimesiyle ses akrabalığı kuruyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle