Benim pirim Şahi Merdan Ali'dir

Cemlerde okunan bir nefes. İki bendin de sonunda aynı nakarat döner: “Haydar haydar pirim Ali'dir.” Şiir bir inanç bildirisi kadar bir aidiyet ilanıdır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Benim pirim Şahi Merdan Ali'dir

   Sefiller destini tutan Ali'dir

   Kopardı hayberin kapısın kırdı

   Kaldırıp arşumana atan Ali'dir

   Haydar haydar pirim Ali'dir

   1Benim pirim yiğitler şahı Ali'dir;

   2sefillerin elinden tutan Ali'dir.

   3Hayber'in kapısını koparıp kırdı,

   4kaldırıp göğe atan Ali'dir.

   5Haydar haydar, pirim Ali'dir.

   Nefes bir tanıtımla açılıyor ve ikinci dize övgünün yönünü belirliyor: gücünden önce, düşkünün elinden tutması anılıyor. Hayber kapısı Alevî-Bektaşî anlatısının en bilinen kerâmetidir; burada bir savaş sahnesi değil, bir kimlik işareti olarak duruyor.

   Bütün beşlik yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Şah Hatayım Ali'm mansur darında

   Hü deyi cebrail serim yardıran

   Üç yüz yıldan sonra nergiz getiren

   Nergizi selmana sunan Ali'dir

   Haydar haydar pirim Ali'dir

   1Şah Hatayî'yim; Ali'm Mansur darağacında,

   2“Hû” diyerek Cebrail'e başımı yardıran,

   3üç yüz yıl sonra nergis getiren,

   4nergisi Selman'a sunan Ali'dir.

   5Haydar haydar, pirim Ali'dir.

   Mahlas bendi üç ayrı menkıbeyi tek nefeste topluyor: Hallâc-ı Mansûr'un darağacı, Cebrail ve Selmân-ı Fârisî. Zaman burada düz akmıyor — üç yüz yıl sonra getirilen nergis, kerâmetin tarihin dışında işlediğini söylüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle