Bezm-i vasla irelüm gül gibi hurrem olalum

Konuşan ses gam savaşından kavuşma meclisine geçmeyi ister; zahidin yasağına karşı şarap kızıyla yakınlık, sevgilinin eziyetine karşı dayanma ve meyhane başköşesinde Cem gibi hüküm sürme arzusu öne çıkar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bezm-i vasla irelüm gül gibi hurrem olalum

   Rezm-i gamda niçe bir nâleye hem-dem olalum

   1Kavuşma meclisine erişip gül gibi sevinelim;

   2gam savaşında daha ne kadar iniltiye yoldaş olalım?

   İlk beyit kavuşmayı neşe veren gül meclisi, ayrılığı ise bitmeyen bir savaş olarak karşılaştırır; daha ne kadar sorusu iniltiyle kurulan arkadaşlığın artık taşınamadığını bildirir ve hareket çağrısı çoğul sesle yapılır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Halvetine bizi nâ-mahrem ider zâhidi gör

   Duhter-i rezle varup biz dahi mahrem olalum

   1Bizi kendi halvetine yabancı sayan şu zahide bak;

   2şarap kızına varıp biz de yakın olalım.

   Zahit konuşanları kendi halvetine nâmahrem sayar, fakat bu dışlama şarabın kızıyla başka bir yakınlık kurma kararına çevrilir; mahrem ve nâmahrem karşıtlığı dinî denetim ile rindçe seçimi aynı beyitte yüzleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Yâr cevr itmek ile nâm ü nişân buldı-y-ısa

   Cevr çekmeklük ile biz de müsellem olalum

   1Sevgili eziyet ederek ad san kazandıysa,

   2biz de eziyet çekmekle herkesçe kabul edilelim.

   Sevgili eziyet sayesinde şöhret kazanmışsa âşıklar da çekme güçleriyle tanınacaktır; bu karşılıklılık acıyı pasif mağduriyet olmaktan çıkarır ve dayanmayı aşk topluluğunun onaylanmış hüneri hâline getirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sadr-ı meyhânede rindân ile bezm eyleyüben

   Taht-ı Kâvûsa geçüp ‘işret ile Cem olalum

   1Meyhanenin başköşesinde rindlerle meclis kurarak

   2Keykâvus'un tahtına geçip eğlencede Cem olalım.

   Meyhanenin başköşesi efsanevi hükümdarların tahtına yükseltilir; rindlerle içilen mecliste Keykâvus'un mevkii ve Cem'in eğlence bilgeliği birleşir, dünyevi saray yerine seçilmiş bir karşı saray kurulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Uyma iğvâsına ol dîv rakîbüñ ‘Avnîyâ

   Ol perî yüzlüye meyl eyleyüp âdem olalum

   1Ey Avnî, o şeytan rakibin kışkırtmasına uyma;

   2o peri yüzlüye yönelip insan olalım.

   Rakip şeytan, sevgili peri yüzlüdür; Avnî bu iki insan dışı varlık arasında yönünü seçerken periye meyletmenin insanlaşma sağlayacağını söyler, böylece aşkı ayartılmaya karşı doğru ve kurucu tercih sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle