Bir Gün mü Geçer Kûyuna Cânâ Haberim Yok

Âşık Ömer sevgilinin mahallesine giden yolun süresini bilmez ve oyalanacak yeri olmadığını söyler. Ayrılık ateşi kanatlarını yakar, parasızlık elini bağlar; sevgilinin rakiple gezip kendi yokluğunu fark etmemesine sitem eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bir gün mü geçer kûyuna cânâ haberim yok

   Lâkin durup eğlenmeğe bir lâhza yerim yok

   1Ey sevgili, mahallene varmam bir gün mü sürer, bilmiyorum;

   2ama durup oyalanmaya bir anlık yerim yok.

   Yolun süresi belirsiz, hareket zorunludur. Şairin mola verecek yeri olmaması hem barınaksızlığı hem kavuşma arzusunun sabırsızlığını gösterir; beden ve gönül sürekli yoldadır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Sevdâ-yi diğergûn ile hâlim ne ki bilsem

   Ârâm idemem kendiliğimden haberim yok

   1Değişken sevda yüzünden hâlim nedir, keşke bilsem;

   2rahat edemiyorum, kendimden haberim yok.

   Diğergûn sevda kişiyi tanıyamadığı bir hâle sokar. Kendinden haber alamamak yalnız şaşkınlık değil benlik kaybıdır; âşık kendi iç durumunun bile dışına düşer.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Evc-i nazar-ı himmet ile uçmak olurdu

   Hicrân odu yaktı komadı bâl ü perim yok

   1Himmet bakışının doruğuyla uçmak mümkün olurdu;

   2ayrılık ateşi yaktı, kanat ve tüy bırakmadı.

   Yüksek himmet uçuş gücü verebilirken hicran ateşi bu imkânı yok eder. Kanatsız kalmak sevgilinin mahallesine ulaşamamanın manevî ve fiziksel engelini açıklar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Doğrusu güzel sevmeyi ister gönül ammâ

   Elden ne gelür ah nideyim sîm ü zerim yok

   1Doğrusu gönül güzel sevmek ister ama,

   2elimden ne gelir; ah, gümüşüm ve altınım yok.

   Sevme isteği vardır, fakat aşkın toplumsal dünyasında maddi yetersizlik engel olur. Şair duyguyu inkâr etmez; parasızlığın güzelle ilişki kurma gücünü sınırlandırmasına yakınır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Ağyâr ile seyrâna çıkup cilveler ittin

   Bir gez dimedin dursun o seyrân Ömer’im yok

   1Rakiple gezintiye çıkıp cilveler yaptın;

   2bir kez de “gezinti dursun, Ömer’im yok” demedin.

   Sevgilinin rakiple dolaşması kıskançlığı kamusal sahneye taşır. Son dize, sevgilinin Ömer’in yokluğunu fark edip eğlenceyi durdurmamasına sitem eder; görünmezlik acıyı büyütür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle