Bu nev-bahâr çemenlerde bir ‘alâmet var

Baharın alışılmış kokusu ve bülbül hâli kaybolmuş; aşkın burukluğu doğaya yayılmıştır. Şair, Mecnun'la arasına yön ve kararlılık üzerinden mesafe koyar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bu nev-bahâr çemenlerde bir ‘alâmet var

   Ne gülde bûy ne bülbülde eski hâlet var

   1Bu yeni baharda çimenlerde bir belirti var.

   2Ne gülde koku ne de bülbülde eski hâl var.

   Yeni bahar olağan yenilenmeyi getirmez: gülde koku, bülbülde eski hâl yoktur. Çimenlerdeki belirsiz işaret, doğanın tanıdık unsurlarını eksilterek yaklaşan duygusal bozulmayı haber verir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gönülde telhî-i gam tâ şu rütbe vardur kim

   Bakılsa fikr-i leb-i yârda merâret var

   1Gönülde kederin acılığı öyle bir dereceye ulaştı ki,

   2sevgilinin dudağını düşününce bile burukluk var.

   Gönüldeki gam öylesine acıdır ki sevgilinin normalde tatlı sayılan dudağını düşünmek bile burukluk verir. Aşk imgesi teselli üretmek yerine içteki tadı dönüştüren bir güç olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Eğer ki var ise ‘akluñ cünûnsuz varma

   Diyâr-ı ‘aşkda bî-çâre özge ‘âdet var

   1Aklın varsa deliliksiz gitme.

   2Ey çaresiz, aşk diyarının başka bir âdeti var.

   ‘Aklın varsa deliliksiz gitme’ buyruğu, aşk diyarının gündelik akıl ölçüsünden farklı bir âdeti olduğunu söyler. Delilik burada tıbbi hüküm değil, bu şiirsel alana girişin çelişkili koşuludur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Berâber eyleme Mecnûn-ı herze-gerde bizi

   Anuñla bir değilüz bizde istikâmet var

   1Bizi başıboş dolaşan Mecnun'la bir tutma.

   2Onunla aynı değiliz; bizde yön ve doğruluk var.

   Konuşan kendisini başıboş dolaşan Mecnun’la bir tutmaz ve kendi yolunda doğrultu bulunduğunu savunur. Klasik âşık tipiyle kurulan mesafe, acının yokluğunu değil yönlü ve kararlı yaşandığı iddiasını taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bir âfitâba kapılduñ gibi yine Nevres

   Bu gün âşüfte-i dil sende bir harâret var

   1Ey Nevres, yine bir güneşe tutulmuş gibisin.

   2Bugün sende, ey gönlü perişan Nevres, bir hararet var.

   Mahlaslı kapanış Nevres’i yeniden bir güneşe kapılmış ve gönlü perişan hâlde gösterir. İçindeki hararet hem güneşin sıcaklığı hem geri dönen aşk tutkusudur; teşhis konuşanın kendisine yönelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle