Dalgacı Mahmut

Göğü boyayıp yırtılan denizi diken hayalî bir işçi, ‘dalga geçmek’ deyimini gerçek bir vazifeye dönüştürür; sonunda kendi bedeninin gündelik ihtiyaçları karşısında şaşkın kalır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   İşim gücüm budur benim,

   Gökyüzünü boyarım her sabah,

   Hepiniz uykudayken.

   Uyanır bakarsınız ki mavi.

   1Benim bütün işim budur:

   2her sabah gökyüzünü boyarım,

   3sizlerin hepsi uyurken.

   4Uyandığınızda göğü mavi bulursunuz.

   Masal kahramanı gibi konuşan Mahmut, tabiatın kendiliğinden gerçekleşen olaylarını görünmeyen bir emeğe bağlar. Herkes sonuçla karşılaşır ama işi yapanı görmez. ‘İşim gücüm’ sözü, olağanüstü gök boyama işini sıradan bir mesai cümlesiyle anlatıp şiirin mizahını kurar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Deniz yırtılır kimi zaman,

   Bilmezsiniz kim diker;

   Ben dikerim.

   Dalga geçerim kimi zaman da,

   O da benim vazifem;

   1Bazen deniz yırtılır,

   2onu kimin diktiğini bilmezsiniz;

   3onu ben dikerim.

   4Bazen de dalga geçerim;

   5bu da benim görevimdir.

   ‘Dalga geçmek’ sözü hem deniz dalgasını hem alay etme anlamını çağrıştırır; ilk anlam şiirin kurduğu kelime oyunudur. Deniz önce kumaş gibi yırtılıp dikilir, sonra bir görev alanına dönüşür. Şiirin fantastik dünyası ciddi ‘vazife’ sözcüğüyle devlet memuru düzenine bağlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bir baş düşünürüm başımda,

   Bir mide düşünürüm midemde,

   Bir ayak düşünürüm ayağımda,

   Ne haltedeceğimi bilemem.

   1Başımda bir baş düşünürüm,

   2midemde bir mide düşünürüm,

   3ayağımda bir ayak düşünürüm;

   4ne yapacağımı bilemem.

   Göğü ve denizi yöneten kişi kendi bedeninin üç parçası karşısında çaresiz kalır. Baş, mide ve ayak, konuşanın kendi bedeninde yeniden fark ettiği yabancı nesneler gibi sıralanır. Son dizedeki gündelik ve kaba söyleyiş, önceki masalsı kudreti bir anda yere indirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle