Degüldür naḳş-ı kemḫā dāmenüñde pençe şeklinde

Selîmî mahlasıyla kayıtlı dört dizelik nazm, sevgilinin eteğindeki pençe biçimli deseni âşığın umut eli, göğsündeki siyah düğmeleri ise yakada kalmış göz bebekleri olarak yeniden yorumlar. Köksal'ın A kümesi parçayı Yavuz Sultan Selim'e kesin bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Degüldür naḳş-ı kemḫā dāmenüñde pençe şeklinde

   Benüm dest-i ümīdümdür ki dāmānuñda ḳalmışdur

   1Eteğindeki pençe biçimli şey atlas kumaşın deseni değildir;

   2O, eteğine tutunup kalmış benim umut elimdir.

   İlk beyit giysideki pençe desenini gerçek bir ele dönüştürür. Umut eli sevgilinin eteğine tutunmuştur; süsleme böylece ayrılığın bıraktığı bedensel iz olur. Dâmen sözü hem kumaş kenarını hem sığınılacak eşiği taşır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Siyeh tügme degül gögsüñde turġanlar benüm ‘ömrüm

   Gözüm merdümleridür ki girībānuñda ḳalmışdur

   1Ey ömrüm, göğsünde duranlar siyah düğmeler değildir;

   2Onlar yakanda kalmış gözlerimin bebekleridir.

   İkinci beyit aynı dönüşümü düğmelere uygular: siyah yuvarlaklar âşığın göz bebekleridir. Ömrüm hitabı yakınlık kurarken gözlerin yakada kalması, bakışın sahibinden ayrılıp sevgilinin giysisine bağlandığını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle