Dördümüzü Bir Araya Sürdüler

Her dörtlüğü aynı nakaratla kapanan bir imdat çağrısı. Şair sırasıyla topluluğun sorguya çekilişini, gerçek erin kuvvetini, sır saklama dileğini ve kendi gönül derdini sıralar; her defasında Teslim Abdal'a döner.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Dördümüzü bir araya sürdüler

   İriş Teslim Abdal gel imdâd eyle

   Sordular da bol bol rahmet verdiler

   İriş Teslim Abdal gel imdâd eyle

   1Dördümüzü bir araya sürdüler

   2Yetiş Teslim Abdal, gel imdat eyle

   3Sorguya çektiler, ardından bol bol rahmet verdiler

   4Yetiş Teslim Abdal, gel imdat eyle

   Nefes iki dizede bir dönen bir nakaratla kurulur; her dörtlükte yeni söze ayrılan yer yalnız iki dizedir, kalanı çağrıdır. Açılışta “dördümüz”ün kim olduğu söylenmez: sürülen, sorulan ve sonunda bağışlanan bir topluluk. Sorgu ile rahmetin aynı dizede durması gerilimi kurar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Pekin olur gerçek erin kuvveti

   Her yerde okunur ismi âyeti

   Mümin kullarının yüzü hürmeti

   İriş Teslim abdal gel imdâd eyle

   1Gerçek erenin kuvveti sağlam olur

   2Adı her yerde âyet gibi okunur

   3Mümin kullarının yüzü suyu hürmetine

   4Yetiş Teslim Abdal, gel imdat eyle

   İkinci dörtlük çağrılanın neden çağrıldığını anlatır: gerçek erin kuvveti “pekin”, yani sarsılmazdır. Adının her yerde âyet gibi okunması bir veliye verilebilecek en yüksek paydır. Üçüncü dize dileği müminlerin yüzü suyu hürmetine bağlar; şair kendi adına değil, topluluk adına ister.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bize duru gömleklerin giydirme

   Sırrımızı yâd illere dedirme

   Aman mürüvvet katarından ayırma

   İriş Teslim Abdal gel imdâd eyle

   1Bize o duru gömlekleri giydirme

   2Sırrımızı yabancı ellere söyletme

   3Aman, lütfet, katardan ayırma

   4Yetiş Teslim Abdal, gel imdat eyle

   Üç dizenin üçü de olumsuz bir dilek: giydirme, dedirme, ayırma. İstenen bir şeyin verilmesi değil, esirgenmesidir. Ortadaki dize yolun temel şartını söyler — sır yad ele düşmemeli. “Duru gömlek” deyişini kaynak açıklamıyor, karşılığı belirsiz kaldığı için olduğu gibi aktarıldı.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Gerçekler yanında olmaz müdara

   Umarım ki müdarayı gidere

   Pirim divanınad yüzümüz kara

   İriş Teslim Abdal gel imdâd eyle

   1Gerçek erenlerin yanında yüze gülme sökmez

   2Umarım ki o, yüze gülmeyi ortadan kaldırır

   3Pirimin divanında yüzümüz kara

   4Yetiş Teslim Abdal, gel imdat eyle

   “Müdara” iki dizede üst üste gelir ve nefesin ahlak ölçüsünü kurar: gerçeklerin yanında gönül alacak söz işe yaramaz. Ardından şair kendi hükmünü peşinen verir, pirin divanında yüzü karadır. Kaynakta “divanında” kelimesi “divanınad” diye bozuk dizilmiş, düzeltilmedi.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kul Mustafa siklet geldi üstüme

   Mail oldum elâ gözlü dostuma

   Gelip rakip nettin düştün kastıma

   İriş Teslim Abdal gel imdâd eyle

   1Kul Mustafa, üstüme bir ağırlık çöktü

   2Ela gözlü dostuma gönül verdim

   3Rakip, gelip ne yaptın, canıma kastettin

   4Yetiş Teslim Abdal, gel imdat eyle

   Mahlas dörtlüğü şiiri genel dertten özel derde indirir: üste çöken “siklet”, ela gözlü dosta duyulan meyil ve araya giren rakip. Rakibe sorulan “nettin” cevap beklemeyen bir sitemdir. Böylece nakaratta istenen imdat hem yol derdi hem gönül derdi için istenmiş olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle