Ey dirįġā Tire Mollası Efendi-zādenüñ

Tire Mollası-zâde Ebû Bekir Efendi'nin kızı Zeyneb'in ani ölümü, peygamber kızının adaşlığı ve cennet duasıyla 1171'de anılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ey dirįġā Tire Mollası Efendi-zādenüñ

   Duħter-i Ǿismet-veri Ǿuķbāya gitdi nāgehān

   1Ey yazık; Tire Mollası Efendi-zâde'nin,

   2iffetli kızı ansızın ahirete gitti.

   ‘Ey dirîğâ’ nidası ani kaybı daha ilk anda yasa çevirir. Tire Mollası-zâde'nin iffet sahibi kızının beklenmedik biçimde ahirete gitmesi, hem aile bağını hem ahlâkî niteliğini söyleyerek kaybedilen kişiyi kısa ama belirgin bir portreyle tanıtır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ol semiy-yi duħter-i pākįze-i faħr-i rusül

   Terk-i Ǿālem ile itdi Ǿazm-i gül-zār-ı cinān

   1Peygamberlerin övüncünün temiz kızının adaşı,

   2dünyayı bırakıp cennet bahçesine yöneldi.

   Zeyneb'in peygamberlerin övüncü olan Hz. Muhammed'in temiz kızıyla adaşlığı, ölen kızı kutsal bir ad hafızasına bağlar. Dünyayı terk edip cennet bahçesine yönelmesi, ani ölümü bir mekândan daha yüce bir mekâna geçiş diliyle anlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Vālideyninüñ duǾāsıyla rıżāsıyla anuñ

   Cürmini Ǿafv eyleye lûŧfıyla Rabb-i müsteǾān

   1Anne babasının duası ve rızasıyla,

   2yardımı istenen Tanrı lütfuyla kusurunu bağışlasın.

   Anne ve babanın duası ile rızası, bağışlanma dileğinin ailevi dayanağıdır. ‘Rabb-i müsteân’ sözü, yardımı kendisinden istenen Tanrı'ya yönelerek Zeyneb'in kusurlarının lütufla affedilmesini ister; yas, hüküm vermek yerine temkinli bir dua biçimi alır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ĥubb-ı źātı ile didi vālidi tārįħini

   Zeynebe gül-zār-ı Cennet ola yā Rabbi mekān

   1Babası ona sevgisiyle tarihini söyledi:

   2ey Tanrım, cennet bahçesi Zeyneb'e mekân olsun.

   Babanın tarih cümlesini sevgisiyle söylemesi, manzumeyi resmî kayıttan kişisel yas sözüne yaklaştırır. Kapanışta Zeyneb'in adı açıklanır ve açılıştaki ahiret yolculuğu cennet bahçesinin ona mekân olması duasıyla somut bir varışa kavuşur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle