Galata Köprüsü
Orhan Veli, Galata Köprüsü üstünden kürekçiyi, midyeciyi, çımacıyı, mavnayı, vapuru ve dumanı tek tek seyreder; görünürde keyif süren şair de şiirinden birkaç kuruş kazanarak geçim dünyasına katılır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Dikilir Köprü üzerine,
Keyifle seyrederim hepinizi.
Kiminiz kürek çeker, ;
Kiminiz midye çıkarır dubalardan;
Kiminiz dümen tutar mavnalarda;
Kiminiz çımacıdır halat başında;
Kiminiz kuştur, uçar, şairâne;
1Köprünün üstünde durur,
2hepinizi keyifle seyrederim.
3Kiminiz kürek çeker, suyu yara yara;
4kiminiz dubalardan midye çıkarır;
5kiminiz mavnalarda dümen tutar;
6kiminiz halat başında bağlama işçisidir;
7kiminiz kuş olur, şairce uçar;
- 2
Kiminiz balıktır, pırıl pırıl;
Kiminiz vapur, kiminiz ;
Kiminiz bulut, havalarda;
Kiminiz çatanadır, kırdığı gibi bacayı,
Şıp diye geçer Köprü'nün altından;
Kiminiz düdüktür, öter;
Kiminiz dumandır, tüter;
1kiminiz pırıl pırıl bir balıktır;
2kiminiz vapur, kiminiz şamandıradır;
3kiminiz gökteki buluttur;
4kiminiz bacasını indirir indirmez bir çatanadır,
5bir anda Köprü'nün altından geçer;
6kiminiz öten düdüktür;
7kiminiz tüten dumandır;
İkinci bölüm kuş, balık, vapur, şamandıra, bulut, çatana, düdük ve dumanı aynı çoğul hitabın içine alır. Çatananın köprü altından geçmek için bacasını yatırması, şehir manzarasına somut bir mekanik hareket ekler; kısa fiiller su üstündeki ses ve hızı taşır.
- 3
Ama hepiniz, hepiniz...
Hepiniz geçim derdinde.
Bir ben miyim , içinizde?
Bakmayın, gün olur, ben de
Bir şiir söylerim belki sizlere dair;
Elime üç beş kuruş geçer;
Karnım doyar benim de.
1ama hepiniz, hepiniz...
2hepiniz geçim sıkıntısı içindesiniz.
3İçinizde keyif süren yalnız ben miyim?
4Öyle sanmayın; gün gelir ben de
5belki sizleri anlatan bir şiir söylerim;
6elime birkaç kuruş geçer,
7benim de karnım doyar.
Son bölüm tekrarın yönünü değiştirir: Seyredilenlerin hepsi geçim derdindedir, fakat keyif ehli görünen şair de bu düzenin dışına çıkamaz. Şiir birkaç kuruşa ve karın doyurmaya bağlanınca estetik seyir, emeğin başka bir biçimi olarak gündelik ekonomiye katılır.
Metnin kaynağı
133773 numaralı Türkçe Vikikaynak revizyonu Orhan Veli Kanık atfını ve yirmi bir dizelik tam şiiri verir. MSGSÜ tezinin basılı s. 125 / PDF görüntü 124'teki görsel tanığı aynı başlangıç ve bitişle sınırı doğrular. Tez dizgisindeki “çimacıdır” karşısında sabit kaynakta denizcilik terimi “çımacıdır”dır; özgün metinde pinli kaynak okuması korundu. Kalan büyük harf ve noktalama farkları uygulanmadı.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Elifbamın yapraklarındaOrhan Veli Kanık · Serbest şiir→
İlk bölümde konuşucu köprü üstündeki sabit bakış noktasından çalışanları ve hareket eden varlıkları `kiminiz` tekrarıyla sıralar. Kürekçi, midyeci, dümenci ve çımacı aynı İstanbul manzarasında hem insan emeğini hem suyun gündelik ekonomisini görünür kılar.