Gazel - Mersiye gûne

Mersiye havasındaki uzun şiir, kaybedilen genç kızın mezarı çevresinde düşünce, toprak, ışık ve karanlık imgelerini dolaştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Göründi hüsnine bir yadgâr şeklinde

   Neler ki gördüm ise zernigâr şeklinde

   Neşât u gam degil amma bir emr-i mübkîdir

   Onı düşünme dem-i hoşgüvâr şeklinde

   Kalınca ebkem ü bîdil nedîme-i cânım

   Rakîk-i ruhum olan kûhsâr şeklinde

   Per-i tefekkürüme verdi lerzeler bir his

   Cihânı seyre doyan igbirâr şeklinde

   Hüdâ'dan istedim olmak o cisme bir pâbûs

   Yatub eteklerine bir mezâr şeklinde

   Bu tengnâralara düşdüm girîve-i dilden

   Gidüb rasânet-i fikr ihtiyâr şeklinde

   Cihet cihet görerek bir amûd-ı nûrânî

   Şikeste best o rûh-ı nizâr şeklinde

   Cihât-ı hissime bir hüzn olur ki tebfermâ

   Ridâ-yı mevte giden hâr hâr şeklinde

   Binâ-yı bâsıramı hedme sa'y eder sanırım

   O hiss-i dilşiken ol gam humâr şeklinde

   Gözümle daglayarak geçmek isterim her dem

   Zemîn-i hikmete bir cûybâr şeklinde

   Husûl-i matlaba lâkin dü-dest hâil olur

   Şevâhik-i ebediyette yâr şeklinde

   Olınca secde gehim bir perdepûş her hikmet

   'Ukûlü seyrederim bîmedâr şeklinde

   Celâletindir ilâhî o hüsn-i muhteşeme

   Türâbı gösterişin perdedâr şeklinde

   Nazar gehimde teselliye biñ vesile dogar

   Da i'tirâz ederim hûşyar şeklinde

   Felek de kıydıgına nâdim oldu zannederim

   Zavallı kızcagıza verd-i târ şeklinde

   Nedir bu köhne kuyûdu mükevvenâtın kim

   Esîr-i şa'şaadır nevbahâr şeklinde

   Ben agladıkca sipihrin şükûh-ı hûnrîzi

   Güler niçün fiten-i rûzgâr şeklinde

   Lisân-ı acz-i beşerde o külfet-i nutk ol

   Terânelerde natûk inkisâr şeklinde

   Ayırma hâk-i mezârından ey hûda kalsın

   başım bu nevha ile rûhdâr şeklinde

   Ziyâret eyleyim eyvâh bu cism ü rûhumla

   Şu türbegâhı garîbü'd-diyâr şeklinde

   Hayâl-i rûşeni leylin karanlıgında dogar

   Zalâmı bekleyeyik rehgüzâr şeklinde

   Bugün de baht-ı siyeh mâni' oldı azmime âh

   Ezilmek ister idim hâksâr şeklinde

   Kapar da gözlerimi öyle aglarım dogdı

   Dem-i seher kefen-i hûnnisâr şeklinde

   Şu unf-ı azmile elbette pâymâlim olur

   Ne olsa sedd-i sırâtım gubâr şeklinde

   Fenâ bekâ gibi kuvvetlerin muhassalası

   Olur bu meyl-i firâk ıztırâr şeklinde

   O rûha fâtihâhândır şu savt-ı fikraşub

   Ki aglıyor nevehât-ı hezâr şeklinde

   1Gördüğüm her şey, onun güzelliğine bırakılmış bir hatıra biçimine büründü.

   2Ne gördüysem altın işlemeli bir anı gibi parladı.

   3Bu ne sevinçtir ne de keder; fakat ağlatan bir olaydır.

   4Onu tatlı bir zamanın hatırası gibi düşünme.

   5Canımın sırdaşı dilsiz ve gönülsüz kalınca,

   6İnce ruhum bir dağ silsilesi gibi katılaştı.

   7Bir duygu, düşünce kanatlarıma titremeler verdi;

   8Dünyayı seyretmeye doymuş bir gücenme gibi.

   9Tanrıdan o bedene ayak örtüsü olmayı diledim,

   10Eteklerine bir mezar gibi uzanmayı istedim.

   11Gönlün sarp geçitlerinden bu dar boğazlara düştüm.

   12Düşüncenin sağlamlığı gidip yerini ağır bir yaşlılığa bıraktı.

   13Her yönde nurdan bir sütun görerek,

   14O zayıf ruhun kırık ve bağlı hâlini seyrettim.

   15Duyularımın her yanını ateş gibi bir hüzün kaplar,

   16Ölüme giden dikenli bir örtü gibi.

   17Sanki görüş yapımı yıkmaya çalışıyor,

   18Gönül kıran o duygu, o kederli sersemlik.

   19Her an gözlerimle dağlayıp geçmek isterim,

   20Hikmet toprağında akan bir dere gibi.

   21Fakat isteğe ulaşmama iki elim engel olur,

   22Sonsuzluğun doruklarında duran sevgili gibi.

   23Her hikmet, secde yerimi örten bir perde olunca,

   24Akılları dayanaksız ve başıboş görürüm.

   25Ey Tanrım, o görkemli güzellik senin yüceliğindir;

   26Toprağı ona perde eden de senin gösterişindir.

   27Bakışımda teselli için bin yol doğar,

   28Ama yine de uyanık bir zihinle itiraz ederim.

   29Gökyüzünün yaptığına pişman olduğunu sanırım,

   30Zavallı kızcağıza kararmış bir gül verdiği için.

   31Varlığın bu eskimiş bağları nedir ki,

   32İlkbahar bile onların parıltısına esir olur?

   33Ben ağladıkça göğün kan döken görkemi,

   34Zamanın fitneleri gibi neden güler?

   35İnsan aczinin dilinde konuşma yükü olmasın;

   36Kırgınlık, nağmelerde konuşsun.

   37Ey Tanrım, başımı mezar toprağından ayırma;

   38Bu ağıtla ruh taşıyan bir varlık gibi orada kalsın.

   39Eyvah, bedenim ve ruhumla ziyaret edeyim,

   40O türbeyi gurbette kalmış biri gibi.

   41Onun aydınlık hayali gecenin karanlığında doğar;

   42Karanlığın yolunu gözler gibi bekleyelim.

   43Bugün de kara talih yolculuğuma engel oldu, ah!

   44Toprakla bir olmuşçasına ezilmek isterdim.

   45Gözlerimi kapatır ve öyle ağlarım ki doğan,

   46Seher vakti kan saçan bir kefene döner.

   47Bu sert kararla, yoluma çıkan ne varsa çiğnerim;

   48Yolumu kesen şey toz kadar hafif bile olsa.

   49Yoklukla kalıcılık gibi güçlerin bileşkesi,

   50Bu ayrılık isteğini zorunlu bir yazgıya çevirir.

   51Düşünceyi altüst eden bu ses, o ruha Fatiha okur;

   52Bülbülün ağıtları gibi ağlayarak.

   Mersiye havasındaki uzun şiir, kaybedilen genç kızın mezarı çevresinde düşünce, toprak, ışık ve karanlık imgelerini dolaştırır. Teselli arayışı sürekli itirazla bölünür; göğün pişmanlığı, mezara bağlanma arzusu ve bülbül ağıtları, kişisel yasın kozmik bir kırılma gibi yaşandığını gösterir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle