Gece

Pencereden açılan bir gece manzarası dört bent boyunca kokuya, sonra sese dönüşüyor. Kapanıştaki tek dize bütün tarifin kimin sözüne giriş olduğunu geriye dönük açıklıyor.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Titreyen ellerimle penceremi

   Açtım afaki leyle karşı... Yine

   Gecenin gölgeden manazırına

   İmtizac eylemiş nücumü bahar...

   1Titreyen ellerimle pencereyi

   2gecenin ufuklarına karşı açtım... Yine

   3gecenin gölgeden görüntülerine

   4baharın yıldızları karışmış...

   Titreyen ellerle pencere gece ufuklarına açılır. Bahar yıldızları gecenin gölgeli manzaralarıyla kaynaşır; ikinci dizede başlayan hareket ‘yine’ sözüyle sonraki görüntüye taşar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Sihri eb`at içinde şimdi gümüş

   Bir sehap andıran miyah uyumuş..

   Kalbi seydayı leyl olan rüzgar

   Esiyor gölgelerde velvelekar...

   1Uzaklıkların büyüsü içinde şimdi

   2gümüş bir bulutu andıran sular uyumuş..

   3Kalbi gecenin sevdasıyla dolu rüzgâr

   4gölgelerde gürültüyle esiyor...

   Sular gümüş bir buluta benzetilir ve uyur; buna karşılık kalbi gece sevdasıyla dolu rüzgâr gölgelerde gürültüyle eser. Aynı bent uyuyan su ile hareketli rüzgârı karşı karşıya getirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ah o bir aşkı bi-tenahi mi

   Geceden, tudei manazırdan

   Yükselen rasei humarü buhar?

   Sanki hulyayı vasla müstağrak

   1Ah, sonu olmayan bir aşk mı

   2geceden, üst üste yığılmış görüntülerden

   3yükselen o mahmurluk ve buhar titreyişi?

   4Sanki kavuşma hayaline batmış,

   Bent tek bir sorudan kurulu: yükselen bu mahmur buhar sonsuz bir aşk mı? “Tûde” yığın demek, manzaralar üst üste birikmiş halde. Soru cevaplanmıyor; dördüncü dize “sanki” ile yeni bir benzetmeye geçip cümleyi sonraki bende sarkıtıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sebi bir itri hisle doldurarak

   Dolaşan, titreşen kadınlardı...

   Sanki bir savti gaibü mühtez

   Kalbe bir aşkı bi-vefa yetmez

   1geceyi bir duygu kokusuyla doldurarak

   2dolaşan, titreşen kadınlardı...

   3Sanki titrek, sahibi görünmeyen bir ses

   4kalbe “bir vefasız aşk yetmez,

   Kavuşma hayaline dalmış olanlar kadınlar çıkıyor ve geceyi dolduran koku onların. Ardından ses geliyor: “gaib ü mühtez”, yani hem kaynağı görünmeyen hem titrek. Cümle bentte bitmiyor, sözün tırnağı son dizede açılıyor — şiirin bütün tarifi bir cümlenin girişine dönüşüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   'Seviniz, muttasıl sevin! ' derdi

   1seviniz, durmadan sevin!” derdi

   Tek dize, önceki bentte başlayan görünmeyen ve titrek sesin sözünü tamamlar: ‘Seviniz, durmadan sevin.’ Emir çoğuldur; gece sahnesindeki dolaşan kadınlara yönelen ses kesintisiz sevmeyi buyurur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle