Geçmiyor Günler
Şiir, dar bir avlu, duvar, demir kapı ve yanında yatanların bulunduğu kapalı bir mekânda zamanın geçmeyişini anlatır. Katalog bu metinsel sahneyi korur; şiirin hangi biyografik tutukluluk anında yazıldığına dair tanıksız bir hüküm eklemez.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Bur'da çiçekler açmıyor
Kuşlar süzülüp uçmuyor
Yıldızlar ışık saçmıyor
Geçmiyor günler, geçmiyor
1Burada çiçekler açmıyor,
2kuşlar süzülüp uçmuyor,
3yıldızlar ışık saçmıyor;
4geçmiyor günler, geçmiyor.
- 2
Avluda volta vururum
Kah düşünür otururum
Türlü hayaller görürüm
Geçmiyor günler, geçmiyor
1Avluda volta atarım,
2bazen düşünür otururum,
3türlü hayaller görürüm;
4geçmiyor günler, geçmiyor.
İlk dörtlük yokluğu sayıyordu, bu dörtlük varlığı: yürümek, oturmak, hayal kurmak. Üçü de zamanı geçirmek için ama nakarat üçünün de işe yaramadığını söylüyor.
- 3
Dışarıda mevsim baharmış
Gezip dolaşanlar varmış
Günler su gibi akarmış
Geçmiyor günler, geçmiyor
1Dışarıda mevsim baharmış,
2gezip dolaşanlar varmış,
3günler su gibi akarmış;
4geçmiyor günler, geçmiyor.
Üç dize de “-mış” ekiyle: duyulan, görülmeyen. Dışarısı artık deneyim değil, rivayet. Üçüncü dizedeki “su gibi akarmış” tam da nakaratın reddettiği şeyi söylüyor — iki zaman, iki dünya.
- 4
Gönülde eski sevdalar
Gözümde dereler bağlar
Aynada hayalim ağlar
Geçmiyor günler, geçmiyor
1Gönülde eski sevdalar,
2gözümde dereler ve bağlar,
3aynada hayalim ağlar;
4geçmiyor günler, geçmiyor.
Üçüncü dize şiirin en yalnız görüntüsü: aynada ağlayan bir suret. Kendine bakmak, hapishanede kalan tek karşılaşma biçimi.
- 5
Yanımda yatan yabancı
Her söz zehir gibi acı
Bütün dertlerin en gücü
Geçmiyor günler, geçmiyor
1Yanımda yatan bir yabancı,
2her söz zehir gibi acı;
3bütün dertlerin en zoru:
4geçmiyor günler, geçmiyor.
Son dörtlük derdi sıralamaya sokuyor ve zirveye zamanı koyuyor: yabancıyla yatmak da, acı söz de değil — asıl dert sürenin geçmemesi. Nakarat böylece bir tekrar olmaktan çıkıp bir hüküm oluyor.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'taki 172499 numaralı sürüm esas alındı; kaynak sayfası KM-Türkiye lisans şablonuyla işaretli. Kaynaktaki “Bur'da” yazımı olduğu gibi bırakıldı.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Aklı kafamızdan sürsek,Sabahattin Ali · Koşma→
Üç olumsuz cümle ve ardından nakarat. Sayılanlar hep dışarıya ait şeyler: çiçek, kuş, yıldız. Hapishanenin tarifi, orada olmayanlarla yapılıyor.