DDizegâhDijital şiir arşivi
Koşma · 20. yüzyıl

Günümüz

Aynı dilek beş kez tekrarlanır: günümüzü hoş geçirelim. Ama dileğin bedeli her dörtlükte artar — önce akıl, sonra dostluk, sonunda hayatın kendisi bırakılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Aklı kafamızdan sürsek,

    İlmin içine tükürsek,

    Dünyaya çevirip dirsek

    Günümüzü hoş geçirsek...

    1Aklı kafamızdan kovsak,

    2ilmin içine tükürsek,

    3dünyaya dirseğimizi çevirip

    4günümüzü hoş geçirsek...

    Açılış, bilgi ve kültür iddiasındaki insanları doğrudan hedef alan bir taşlamadır. Eleştiri metindeki söz ve davranış karşıtlığıyla sınırlı tutulur; şairin öğrenimi üzerinden kaynakta bulunmayan bir öz-eleştiri sebebi kurulmaz.

  2. 2

    Gökten ve yerden uzakta,

    Neş'e, kederden uzakta,

    Düşüncelerden uzakta,

    Günümüzü hoş geçirsek...

    1Gökten ve yerden uzakta,

    2neşeden, kederden uzakta,

    3düşüncelerden uzakta,

    4günümüzü hoş geçirsek...

    Üç dizede de aynı kelime: uzakta. İstenen şey bir yer değil, mesafe. Neşenin de kederin de aynı listeye girmesi, aranan şeyin mutluluk değil duyarsızlık olduğunu söylüyor.

  3. 3

    Ne dost yüzünü yalasak,

    Ne düşman dalasak,

    Kendimizi oyalasak,

    Günümüzü hoş geçirsek...

    1Ne dostun yüzünü yalasak,

    2ne düşmana dalasak,

    3kendimizi oyalasak,

    4günümüzü hoş geçirsek...

    Dostluk ve düşmanlık aynı anda reddediliyor: ikisi de ilgi ister. “Kendimizi oyalasak” dizesi bütün şiirin en dürüst cümlesi — teklif edilen şey mutluluk değil, oyalanma.

  4. 4

    Vücut cevhersiz kalıp,

    Hiçe gider hiçten gelip.

    Bir tenhaca köşe bulup,

    Günümüzü hoş geçirsek...

    1Vücut cevhersiz bir kalıptır,

    2hiçten gelip hiçe gider.

    3Tenhaca bir köşe bulup

    4günümüzü hoş geçirsek...

    Dörtlük şiirin felsefî gerekçesini veriyor: madem hiçten gelip hiçe gidiliyor, arada yapılacak tek makul şey rahat etmek. Vazgeçiş burada tembellik değil, bir sonuç.

  5. 5

    Toprağa girinceye dek,

    Esrarı görünceye dek,

    Yani, geberinceye dek,

    Günümüzü hoş geçirsek.

    1Toprağa girinceye kadar,

    2sırrı görünceye kadar,

    3yani, geberinceye kadar,

    4günümüzü hoş geçirelim.

    Üç dize aynı şeyi üç dille söylüyor: toprak, sır, gebermek. Üçüncüsündeki “yani” bütün nezaketi kaldırıyor. Son dizede noktalama da değişiyor — üç nokta gidip nokta geliyor; dilek artık bir karar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'taki 171073 numaralı sürüm esas alındı. Üçüncü dörtlüğün ikinci dizesi kaynakta kalıptan eksik (“Ne düşman dalasak,”); metne müdahale edilmedi.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirİstek
Yanıyor beynimin kanı,
Sabahattin Ali · Koşma

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

sürmek

Kovmak, uzaklaştırmak

ilim

Bilgi, öğrenim

dirsek çevirmek

Sırt dönmek, ilgisini kesmek

cevher

Öz, asıl madde

tenha

Issız, kimsesiz

esrar

Sırlar