Geldi zamân-ı geşt-i bag

Üç bentlik nakaratlı bir şarkı. Bahar bahçesiyle açılır, gönülde yanan ışığı yaraya çevirir, sevgiliyi gönül aldatmakla suçlar ve geçmiş bir dargınlığı hesaba çeker. Her bendin sonunda aynı hüküm durur: senden vazgeçmek mümkün değil.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Geldi zamân-ı geşt-i bag

   Dilde uyandı biñ çerag

   Oldı derûnum dag dag

   Mümkün degil senden ferâg

   1Bahçede gezinme zamanı geldi,

   2gönülde bin kandil uyandı,

   3içim yara yara oldu:

   4senden vazgeçmek mümkün değil.

   İlk üç dize baharı içeriye taşıyor: mevsim dışarıda açarken gönülde kandiller yanar, sonra aynı ateş yaraya döner. Nakarat bu üç aşamayı tek hükümle kapatır; ışıktan yaraya geçiş, “dag” kelimesinin hem yanık hem damga anlamı taşımasıyla kurulur.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ey nazkâr-ı dil-firîb

   Oldım gamınla nâ-şekîb

   Alsam da vaslından nasîb

   1Ey gönül aldatan nazlı,

   2gamınla sabrım tükendi;

   3kavuşmandan nasip alsam bile.

   Bent bir seslenişle başlayıp yarım bırakılmış bir cümleyle kesiliyor: “alsam da” koşulunun karşılığını nakarat veriyor — kavuşmak bile vazgeçmeyi mümkün kılmaz. Kaynak bu bendin nakaratını yazmayıp “eyzan” dediği için bent üç dizedir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Neydi geçenki mâcerâ

   Ol infi'âl-i nâ-becâ

   Bî-hûdedir etme cefâ

   Mümkün degil senden ferâg

   1Geçen gün olan neydi,

   2o yersiz kırılma da neydi?

   3Boşunadır, eziyet etme:

   4senden vazgeçmek mümkün değil.

   Son bent tartışmaya dönüyor: geçmiş bir dargınlık hesaba çekilir, ardından cefanın işe yaramazlığı ilan edilir. Nakarat böylece hem teslimiyet hem uyarı olur — eziyet boşunadır, çünkü varılan sonucu değiştirmiyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle