Giydi şecer ‘imāme siyāh u sefīd ü sürḫ
Gazel üç rengi ağaçların giysisinden göğün kürklerine, kanla yazılan mektuptan kalemin şiirine kadar ayrı yüzeylerde işler.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Giydi şecer siyāh u sefīd ü sürḫ
Dūş-i çemende cāme siyāh u sefīd ü sürḫ
1Ağaç sarık giydi; siyah, beyaz ve kırmızıdır.
2Çimenin omzundaki giysi; siyah, beyaz ve kırmızıdır.
- 2
u u
Çarḫ aldı iḥtişāma siyāh u sefīd ü sürḫ
1Akşamın samuru, sabahın kakumu ve şafağın fesiyle,
2gök gösterişe büründü; siyah, beyaz ve kırmızıdır.
Akşam samur kürke, sabah beyaz kakuma, şafak kırmızı fese dönüşür. Göğün ihtişamı soyut bir ışık değişimi değil, üç parçalı ve renkleri açıkça görülen bir kıyafet takımıyla kurulur.
- 3
Dü merdüm-i nigāhım olup noḳṭa kāġıda
Yazdım ḳanımla nāme siyāh u sefīd ü sürḫ
1İki göz bebeğim kâğıtta birer nokta olup,
2Kanımla mektup yazdım; siyah, beyaz ve kırmızıdır.
İki göz bebeği beyaz kâğıtta siyah noktalar olur; mektubun kırmızısı ise konuşanın kanından gelir. Görme organı yazı işaretine dönüşürken beden, üç rengin maddesini doğrudan sağlar.
- 4
‘Aks oldı zülf ü sīne bādeye
Ṭoldurdı ṣanki cāme siyāh u sefīd ü sürḫ
1Zülüf ile göğsün yansıması, meyhane güzelinin şarabına düştü.
2Sanki kadehi doldurdu; siyah, beyaz ve kırmızıdır.
Meyhane güzelinin şarabına düşen zülüf ve göğüs yansımaları kadehi siyah, beyaz ve kırmızıyla doldurur. Renkler bu kez ayrı nesnelerden değil aynı sıvı yüzeyindeki görüntülerden doğar.
- 5
‘Anber midir yā mı Fāżıl
Gösterdi şi‘ri ḫāme siyāh u sefīd ü sürḫ
1Bu amber mi, yoksa inci ile mercan mı, ey Fâzıl?
2Kalem şiiri gösterdi; siyah, beyaz ve kırmızıdır.
Mahlasta amberin siyahı, incinin beyazı ve mercanın kırmızısı kalemin gösterdiği şiire taşınır. Soru biçimi renklerin maddesini kesinleştirmez; yazı ile mücevher arasında görsel benzerlik kurar.
Metnin kaynağı
DEU-AVESIS.093eb627-58cb-4491-b014-6db560254022:gazel-28-pdf872-872. Ana açık kritik edisyon G28'yi basılı s.856/PDF 872'de 10 dize, basılı tarama ve sonraki numaralı gazel sınırıyla verir. Kaynak dizeleri _ _ . / _ . _ . / . _ _ . / _ . _ biçiminde tarar, kalıba ad vermez. Sayfa altı aparat gövdeye katılmadı ve ana edisyon okuması korundu. G28’de siyah-sefîd-sürh kataloğunun ağaç, gök, mektup ve kadehteki ayrı işlevleri satır satır korundu. CC BY 4.0 bağlantısı resmî AVESIS profilinde exact dosya ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans bildirimi yoktur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Ağacın sarığı ile çimenin omzundaki giysi siyah, beyaz ve kırmızı renkleri birlikte taşır. Tabiat insan bedeni gibi giydirilir; redif her yüzeyde aynı üç rengi yeniden sıralar.