Hicrân-ı Müzmin

Ömer Seyfettin'in Yeni Lisan'dan önceki dilini gösteren şiir: ağır terkipler, Servet-i Fünûn tınısı. Her bent “güneş gurub ediyor” diye başlar; aynı cümle dört kez tekrarlanır ve her seferinde biraz daha kararır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Güneş gurub ediyor... Ellerim cebimde, hazin

   Bir înfi’al ile ben penceremde bekliyorum

   Senin hayâlini, âh ey güzide-i ruhum!

   Bu intizar ile asude, geçti hâb-i sinin...

   1Güneş batıyor... Ellerim cebimde, hüzünlü

   2bir kırgınlıkla ben penceremde bekliyorum

   3senin hayalini, ah ey ruhumun seçkini!

   4Bu bekleyişle sakin, yılların uykusu geçti...

   Duruş baştan çiziliyor: eller cepte, pencere önünde. Bekleyen kişi bir şey yapmıyor ve yapmayacak. Son dizedeki “yılların uykusu” bekleyişin ne kadar sürdüğünü söylüyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Güneş gurub ediyor... Gözlerimde işte senin

   Nigâh-i devr-i füsunun uyandı; mecruhum,

   Bu iştiyâk-u hararetle, nâ’im-ü mahrum,

   İçinde böyle soğuk bir sükûn-ı senginin

   1Güneş batıyor... İşte gözlerimde senin

   2büyülü çağının bakışı uyandı; yaralıyım,

   3bu özlem ve sıcaklıkla, uyuyan ve yoksun,

   4böyle soğuk ve ağır bir sessizliğin içinde.

   Tekrar başlıyor ve içerik derinleşiyor: hayal artık gözde uyanıyor. “Nâ'im ü mahrum” — hem uyuyan hem yoksun — bekleyişin iki hâlini tek terkipte topluyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Güneş gurub ediyor... Şimdi bir bahar gecesi

   Hulul eyleyerek, durdu rüzgârın nefesi...

   İçimde bir acı, her günkü hüzn-i me’sunum:

   1Güneş batıyor... Şimdi bir bahar gecesi

   2içeri girerek rüzgârın nefesi durdu...

   3İçimde bir acı, her günkü korunmuş hüznüm:

   Rüzgârın durması, hareketin tamamen bitmesi demek. “Her günkü hüzn” ifadesi acıyı bir alışkanlığa çeviriyor — şiirin adındaki “müzmin” (kronik) kelimesi burada karşılığını buluyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Güneş gurub ediyor... Ah işte söndüm sen

   Zilâl-i şeble, evet, ben bu gün de meyûsum

   Güruhlarla tûlû eyleyen ümidimden...

   1Güneş batıyor... Ah, işte söndüm; sen

   2gecenin gölgeleriyle... Evet, bugün de umutsuzum

   3kalabalıklarla doğan umudumdan...

   Dördüncü tekrar sönüşle bitiyor. Umut “gruplar hâlinde doğuyor” — yani her sabah yeniden ve çokça — ama her akşam aynı yerde sönüyor. Şiirin döngüselliği, hicranın müzminliğini biçimle de anlatıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle