İlâhî İsm-i Pâküñ Hürmetine

Fahrî, isyan denizi ve gam ordusu imgeleriyle kusurunu anlatıp her bentte bağışlanma ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   İlâhî ism-i pâküñ hürmetine

   Günâhımı bağışla suçum ‘afv it

   Hatâm çokdur habîbüñ hürmetine

   Günâhımı bağışla suçum ‘afv it

   1Ey Allah'ım, kutsal adının hürmetine

   2günahımı bağışla, suçumu affet.

   3Hatam çoktur; sevgilinin hürmetine

   4günahımı bağışla, suçumu affet.

   Birinci bent iki ayrı hürmet dayanağı kurar: önce Allah'ın “ism-i pâk”i, sonra habîbi. Dilekçe mantığı böyle işler; istek doğrudan değil, saygı duyulan bir ad üzerinden sunulur ve nakarat iki dayanaktan sonra aynı fiilleri yineler.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Meded lutfuñla baña eyle ihsân

   Vücûdum gark idüpdür bahr-i ‘isyân

   Seherde iderim âh ile efgân

   Günâhımı bağışla suçum ‘afv it

   1Yardım et, lütfunla bana iyilikte bulun;

   2varlığım isyan denizine gömülmüştür.

   3Seherde ah edip feryat ederim;

   4günahımı bağışla, suçumu affet.

   İkinci bentte isyan bir denize dönüşür ve varlık onun içinde “gark” olur; kusur artık tek tek davranış değil, içine batılan bir hacimdir. Seherde edilen ah ile feryat, bu boğulmanın sesli karşılığı olarak duyulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kerem eyle efendim baña her dem

   Reh-i ‘aşkuñdan ayırma demâdem

   Kuluñum yüzi kara derd-mendim

   Günâhımı bağışla suçum ‘afv it

   1Efendim, bana her an cömert davran;

   2beni aşk yolundan hiçbir zaman ayırma.

   3Kulunum, yüzü kara ve dertliyim;

   4günahımı bağışla, suçumu affet.

   Üçüncü bent isteğin yönünü değiştirir: bağışlanmanın yanına yolda kalma dileği eklenir, “reh-i 'aşkuñdan ayırma” denir. Kara yüz ve dertlilik nitelemeleri konuşanı kul konumunda tutar; af isteği yer kaybetmeme kaygısıyla birleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sivâ hubbı ile kalbim pür oldı

   Vücûdum mülk-i cünd-i gamla toldı

   Günâhkârlık hemîşe pîşüm oldı

   Günâhımı bağışla suçum ‘afv it

   1Kalbim Hakk dışındakilerin sevgisiyle doldu;

   2varlığım gam ordusunun ülkesine döndü.

   3Günahkârlık sürekli alışkanlığım oldu;

   4günahımı bağışla, suçumu affet.

   Dördüncü bent iki dolma imgesini üst üste koyar: kalp başka sevgilerle, beden gam ordusunun ülkesiyle dolar. Askerî benzetme kederi işgalci bir güç yapar; “hemîşe pîşüm oldı” ise günahı ânlık kayma değil yerleşmiş alışkanlık olarak adlandırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Yüzüm karasına bakma Kerîmâ

   Bağışla suçlarım Perverdigârâ

   Bu Fahrî-i derd-mende kıl ‘atâyâ

   Günâhımı bağışla suçum ‘afv it

   1Ey cömert, yüzümün karalığına bakma;

   2ey yetiştirici Rabbim, suçlarımı bağışla.

   3Bu dertli Fahrî'ye bağışta bulun;

   4günahımı bağışla, suçumu affet.

   Son bent hitabı çoğaltır: “Kerîmâ” ve “Perverdigârâ” seslenişleri ilk bentte anılan kutsal ada geri döner. Şair adını “derd-mend” sıfatıyla getirir ve “'atâyâ” çoğulunu ister; kişisel dert, başlangıçtaki ad çerçevesine bağlanarak kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle