İlâhî Nûr-ı Zâtuñ Hürmetiçün

Fahrî, gönül kandilinin tecelliyle yanmasını ve kardeşleriyle hakikat sırrına mirasçı olmayı diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   İlâhî nûr-ı zâtuñ hürmetiçün

   Hakîkat sırrına kıl bizi vâris

   O Fahr-i kâinâtuñ hürmetiçün

   Hakîkat sırrına kıl bizi vâris

   1Ey Allah'ım, zatının nuru hürmetine

   2bizi hakikat sırrına mirasçı kıl.

   3Kâinatın övüncü hürmetine

   4bizi hakikat sırrına mirasçı kıl.

   Dilek iki ayrı ‘hürmetiçün’ üzerine kurulur: önce Allah'ın kendi zâtının nuru, sonra ‘Fahr-i kâinât’. Aracılık zincirinin iki halkası da ışıkla ilgilidir. İstenen şey ise bir mülk ya da makam değil ‘vâris’ olmaktır; sır, kazanılan bir şey gibi değil devralınan bir miras gibi düşünülür.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Münevver ola dil-i ‘aşkuñla dâ’im

   Ola dil derdine vasluñ ilâcım

   Derûnumda ola rûşen sirâcım

   Hakîkat sırrına kıl bizi vâris

   1Gönül aşkınla sürekli aydınlansın;

   2kavuşman gönül derdimin ilacı olsun.

   3İçimde parlak kandilim yansın;

   4bizi hakikat sırrına mirasçı kıl.

   Bendin üç dileği de gönlün içini aydınlatmaya bakar: aşkla aydınlanma, kavuşmanın derde ilaç olması ve içeride yanan kandil. Dert ile ilaç aynı kaynağa bağlanmıştır — yarayı açan vuslat özlemi, aynı zamanda o yaranın tek devasıdır. ‘Sirâc’ sözcüğü de ilk bentteki nuru dışarıdan alıp kişinin içine taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   İdüp ‘âşıklara ihsân-ı küllî

   Cemâlüñ gösterüp eyle tecellî

   Visâluñ eyle kıl dâ’im tesellî

   Hakîkat sırrına kıl bizi vâris

   1Âşıklara eksiksiz iyilik edip

   2güzelliğini göstererek görün.

   3Kavuşmanı sürekli teselli kıl;

   4bizi hakikat sırrına mirasçı kıl.

   Bakış bu bentte dışa çevrilir: dilek artık yalnız söyleyen için değil bütün âşıklar için ve ‘küllî’, yani eksiksiz olarak istenir. Görme, görünme ve avunma üç dizede sırayla dizilir. Tecellî de anlık bir parıltı olarak değil, ‘dâ’im’ sıfatıyla süreklilik kazanan bir teselli olarak istenmiştir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ola bizim sa‘âdet içre ihvân

   Safâ kesb ideler her dem firâvân

   Bu Fahrî-i kemterüñe eyle ihsân

   Hakîkat sırrına kıl bizi vâris

   1Kardeşlerimiz mutluluk içinde olsun;

   2her an bol huzur kazansınlar.

   3Bu değersiz Fahrî'ye iyilik et;

   4bizi hakikat sırrına mirasçı kıl.

   Son bentte kardeşlerin mutluluğu şairin kendi dileğinden önce gelir; Fahrî adını ancak üçüncü dizede ve ‘kemter’, yani en aşağı sıfatıyla anar. Safânın ‘kesb’ edilen, yani çalışılarak kazanılan bir şey diye anılması da bendin dileklerini yalnız bekleyen bir edilgenlikten ayırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle