DDizegâhDijital şiir arşivi
Bentli şiir · 19.–20. yüzyıl

İşte O Gün

Beş dörtlük, meyveyi yetiştiren emekten hareketle hürriyetin bedelini anlatır; zincirlerin kırıldığı gün doğa ve insanlar güler, haklarını alanların sesi yükselir ve konuşanın içindeki volkan diner.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bu âlemde bir iş yok ki sıkıntısız yapılsın.

    Bizi yeşil dallarında imrendiren her yemiş.

    Zahmet çeken insanların elleriyle yetişmiş;

    Benim dahi çiçeklerim varsın, öyle açılsın.

    1Bu dünyada sıkıntı çekilmeden yapılan hiçbir iş yoktur.

    2Yeşil dallarında görüp özendiğimiz her meyve,

    3Emek veren insanların ellerinde yetişmiştir;

    4Benim çiçeklerim de varsın aynı emekle açılsın.

    İlk dörtlük, sıkıntısız iş olmadığını yeşil daldaki meyvenin insan emeğiyle yetişmesine bakarak açıklar. Konuşanın kendi çiçekleri de aynı zahmetle açılacaktır. Meyve ve çiçek, özgürlük amacını doğanın kendiliğinden armağanı değil emek verilmesi gereken ürün yapar.

  2. 2

    Eğer lâzım gelir ise kanım dahi dökülsün.

    Tufan olsun, dalgalarım gururları devirsin;

    Yangın olsun, alevlerim zulümleri kemirsin;

    Bulut olsun, güneş olsun, bahar olsun ve gülsün!

    1Gerekirse kanım da dökülsün.

    2Bir tufan olsun, dalgalarım gururları devirsin;

    3Bir yangın olsun, alevlerim zulmü kemirsin;

    4Sonra bulut, güneş ve bahar gelsin; dünya gülsün!

    Kan dökülmesi ihtimaliyle açılan bölüm tufan ve yangın imgelerini gurur ile zulmü yıkmaya yöneltir; ardından bulut, güneş, bahar ve gülüş gelir. Sert dönüşüm dili şiirin tarihsel özgürlük retoriğidir. Kan talebi güncel şiddet önerisi değil, konuşanın bedel ödemeye hazır oluşunun aşırı ifadesidir.

  3. 3

    Ah o zaman, zincirlerin kırıldığı bu günde,

    O al şafağı önünde:

    İnsan güler, toprak güler, deniz güler, gök güler;

    Ve her kardeş: «Ben dünyayı, ben hayatı severim;

    1Ah, zincirlerin kırıldığı o gün,

    2Kutsal özgürlüğün kızıl şafağı önünde,

    3İnsan, toprak, deniz ve gökyüzü birlikte güler;

    4Her kardeş, “Ben dünyayı ve hayatı seviyorum;

    Zincirlerin kırıldığı kutsal hürriyet gününde kızıl şafak doğar ve insanla birlikte toprak, deniz, gök güler. Doğanın dört unsura yayılan gülüşü, siyasal değişimi yalnız yönetim biçimi değil bütün yaşama çevresinin ferahlaması olarak hayal eder.

  4. 4

    İsterim ki benim ümit, sevinç dolu günlerim

    İşte böyle parlasın, işte böyle aksın!» der.

    Haklarını alanların olan bu saf ses

    Her yuvadan bülbüllerin demi gibi yükselir,

    1Umut ve sevinçle dolu günlerimin,

    2Böyle parlamasını, böyle akıp gitmesini istiyorum!” der.

    3Haklarını kazanmış insanların şiiri olan bu arı ses,

    4Her yuvadan bir bülbülün ezgisi gibi yükselir,

    Her kardeş dünya ile hayatı sevdiğini ve umutlu günlerin parlayıp akmasını istediğini söyler. ‘Kardeş’ hitabı bireysel sevinci ortaklaştırır; ışık ve su fiilleri geleceği hem aydınlık hem hareketli kurar. Özgürlük, soyut hak kadar hayatı sevme imkânıdır.

  5. 5

    Kulaklara akan sular gibi hoş gelir;

    Bunun ruha verdiğini bir veremez.

    Bu saatta ben de derin bir uykuya dalarım;

    Artık benden ne bir ve ne de bir yıldırım!...

    1Özgürce akan su gibi kulaklara hoş gelir;

    2Onun ruha verdiği duyguyu hiçbir müzik veremez.

    3O saatte ben de huzurla derin bir uykuya dalarım;

    4Artık içimde ne bir volkan kalır ne de bir yıldırım!

    Haklarını alanların arı sesi yuvalardan bülbül ezgisi ve serbest akan su gibi yükselir; hiçbir müzik bu etkinin yerini tutamaz. Bu huzur gerçekleşince konuşan uykuya dalar, içindeki volkan ve yıldırım söner. Mücadelenin amacı sonsuz öfke değil güvenle dinlenebilmektir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Mehmet Emin Yurdakul'un Türk Sazı taramasında 53. sayfalardaki basılı başlık ve eksiksiz şiir gövdesi, 163682 numaralı exact proofread Page revizyonlarıyla sabitlendi. Page metnindeki açık harf/OCR yanlışları, Atlas Kitabevi Üçüncü Baskı (1979) olan ve SHA-1 ile kimliklenen Commons PDF görüntüsüne araştırma amacıyla bakılarak düzeltildi; bu modern taramanın reuseStatus değeri yalnızca araştırma amacıyla olup eser metninin workRights kamu malı kararından ayrıdır. Okumalar bağımsız tanık alanında satır satır belgelendi.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirKesildi mi Ellerin
— Anne, anne, hişt, hişt!...
Mehmet Emin Yurdakul · Manzum hikâye

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

mukaddes

Kutsal

hürriyetin

Özgürlüğün

serbest

Özgür

musiki

Müzik

volkan

Yanardağ

şi’ri

Şiiri