Lutfuna Had Yok Efendim Vir Bize Dâ’im Neşât

Fahrî, ilâhî rahmetten umut kesmeden mahşerde bağışlanma ve bütün müminler için sevinç diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Lutfuña had yok efendim vir bize dâ’im neşât

   Zikr ü fikrünle münevver eyle kalbim vir neşât

   1Efendim, lütfunun sınırı yok; bize sürekli sevinç ver.

   2Kalbimi zikir ve düşüncenle aydınlatıp sevinç ver.

   Sınırsız lütuf, zikir ve düşünceyle aydınlanan kalpte sürekli neşe olarak görünür; bağışın iç karşılığı ışıktır. “Had yok” sözü ölçüsüzlüğü olumlu bir nitelik yapar; dilek de bu sınırsızlığa dayanarak “dâ’im” sıfatını istemeye cesaret eder.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Rûz-ı mahşerde hacîl itme beni beyne’l-ümem

   Budurur senden niyâzım gice gündüz vir neşât

   1Mahşer gününde topluluklar arasında beni utandırma;

   2gece gündüz senden dileğim budur, sevinç ver.

   Topluluklar arasında utandırılmama korkusu gece gündüz yinelenir; kamusal mahcubiyet ilâhî neşeyle dengelenir. “Budurur senden niyâzım” cümlesi bütün istekleri tek maddeye indirir; duanın kapsamı daraldıkça ısrarı artar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Rahmetimden kat‘-ı ümmîd eylemen didün bize

   Kat‘-ı ümmîd itmezüz biz vir bize Rabbim neşât

   1Bize “Rahmetimden umudunuzu kesmeyin” dedin;

   2biz de umudu kesmeyiz, Rabbim bize sevinç ver.

   Rahmetten ümit kesmeme buyruğu konuşanların güven kaynağıdır; kusur bilinci umutsuzluk yerine vaade tutunur. İlk dize bir alıntı, ikincisi ona verilen cevaptır: “didün” ile “itmezüz” arasında beyit karşılıklı bir taahhüt biçimi alır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Cümle mü’minler ile bu abd-i âciz bedene

   Hızr-ı tevfîkun irişdir vir bize Rabbim neşât

   1Bütün müminlerle bu güçsüz kula

   2ilâhî yardımın Hızır'ını ulaştır, Rabbim sevinç ver.

   Tevfik Hızırı bütün müminlerle güçsüz kula yetişir; yardım, tek kişiyi ayırmadan topluluk yolunu kolaylaştırır. “Bu abd-i âciz bedene” denirken istek ruha değil bedene yöneltilir; yardımın somut ve gündelik yanı burada öne çıkar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Mü’minîn-i mü’minât ile bu pîr-i âcizün

   Vir murâdın lutfun-ile eyle dâ’im pür neşât

   1Mümin erkek ve kadınlarla bu güçsüz yaşlının

   2dileğini lütfunla ver, onu sürekli sevindir.

   Mümin erkekler ve kadınlarla yaşlı kulun muradı birlikte istenir; kişisel ihtiyaç ortak rahmetin içine yerleşir. “Mü’minîn-i mü’minât” ikilisi duayı cinsiyet ayırmadan kurar; hemen ardından gelen “pîr-i âciz” ise konuşanın yaşını ilk kez açık eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Kullarundan rû-siyeh bu Fahrî-i nâçîzüne

   Men aref sırrına vâkıf eyle dâ’im vir neşât

   1Kullarından yüzü kara, değersiz Fahrî'yi

   2kendini bilme sırrına eriştir, sürekli sevinç ver.

   Fahrî'nin kendini bilme sırrına erişmesi dilenir; sevinç yalnız rahatlık değil benliğin hakikatini kavramaktır. “Men aref” göndermesi istenen şeyi değiştirir: makta beytine kadar hep dışarıdan gelecek bir neşe istenirken burada bilgi istenir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle