DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Recaizade Mahmut Ekrem/Meded ey kilk-i feyzkâr meded!
kaside/kıt’a · 19. yüzyıl

Meded ey kilk-i feyzkâr meded!

Şair önce kaleminden yardım isteyerek tek Tanrı’yı övmeye girişir; Arapça tevhid ifadeleri yaratılmamışlık ve benzersizlik vurgusunu güçlendirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Meded ey -i feyzkâr meded!

    Ettim azm-i -yı Rabb-ı ahad

    Celle şânühü zehî ilâh-ı

    lem-yelid velem yûled

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    O Hûdavend-i kadir ü kahhâr

    Ki eder dehre lûtfunu îsâr

    Gösterir zâtını bütün âsâr

    Nice mümkün vücûdunu inkâr?

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    Bâd u kûhsâr u merg u cûy-ı revân

    Ahter ü mâh u mihr-i nûr-efşân

    Her biri bir lis"an ile her ân

    Vahdet-i hâlık eder i'lân!

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    Hikmeti kıldı âlemi îcâd

    Anda gösterdi nice

    Kılmak üzre vücûduna işhâd

    Kim odur kudretiyle bî-endâd

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    Hayf kim ba'zı câhilân-ı ânud

    Olarak çirk-i şirk ile âlûd

    Hakkı bir kaç gümân eder yâhud

    Eyler inkâr-ı Hak velîk çî sûd

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    Ey eden kudreti beni bî-hûş

    Eylesem her ne dem havâle-i gûş

    Duyarım kim bütün cemâd u vuhûş

    Zikr ü fikrinle olmada pür-cûş

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    "Ekreme" cây olunca taht-ı serâ

    Eylesin aşk-ı pâk-i zât-ı Hûdâ

    Sebz-i hâk-i mezârını gûyâ

    Ki desin istimâ' eden Hakk'a

    "Her giyâhî ki ez-zemîn rûyed

    gûyed"

    1Yetiş, ey feyizli kalem, yetiş!

    2Bir olan Tanrı’yı övmeye niyet ettim.

    3Şanı yücedir; ne güzel, hiçbir şeye muhtaç olmayan Tanrı’dır.

    4Ezelîdir; doğurmamış ve doğurulmamıştır.

    5“Yerden biten her ot,

    6O birdir, ortağı yoktur, der.”

    7O kudretli ve her şeye üstün gelen hükümdar,

    8Dünyaya lütfunu bol bol sunar.

    9Bütün eserler onun varlığını gösterir;

    10Varlığını inkâr etmek nasıl mümkün olabilir?

    11“Yerden biten her ot,

    12O birdir, ortağı yoktur, der.”

    13Rüzgâr, dağlar, çayır ve akan ırmak;

    14Yıldız, ay ve ışık saçan güneş:

    15Her biri her an ayrı bir dille

    16Yaratıcının birliğini ilan eder.

    17“Yerden biten her ot,

    18O birdir, ortağı yoktur, der.”

    19Hikmeti dünyayı yarattı;

    20Orada oluş ve yok oluşun nice biçimini gösterdi.

    21Bunlar onun varlığına tanıklık eder;

    22Çünkü kudretiyle ölçüsüz olan odur.

    23“Yerden biten her ot,

    24O birdir, ortağı yoktur, der.”

    25Ne yazık ki bazı inatçı cahiller,

    26Ortak koşma kirine bulanmış olarak,

    27Tanrı’yı birkaç varlık sanır ya da

    28Onu inkâr eder; fakat bunun ne yararı var?

    29“Yerden biten her ot,

    30O birdir, ortağı yoktur, der.”

    31Ey kudretiyle beni kendimden geçiren Tanrı,

    32Ne zaman kulağımı versem

    33Bütün cansız varlıklarla hayvanların

    34Seni anıp düşünerek coştuğunu duyarım.

    35“Yerden biten her ot,

    36O birdir, ortağı yoktur, der.”

    37Ekrem’in yeri toprağın altı olduğunda,

    38Tanrı’nın temiz özüne duyduğu aşk

    39Mezar toprağındaki yeşilliği dile getirsin;

    40Onu işiten de Tanrı için şöyle desin:

    41“Yerden biten her ot,

    42O birdir, ortağı yoktur, der.”

    Şair önce kaleminden yardım isteyerek tek Tanrı’yı övmeye girişir; Arapça tevhid ifadeleri yaratılmamışlık ve benzersizlik vurgusunu güçlendirir. Mezardaki her otun Allah’ın birliğini söylediğini bildiren Farsça kapanış, tabiatı sessiz bir zikir alanına dönüştürür ve çok dilli yapıyı tamamlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Recaizade Mahmut Ekrem adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'taki 2 sabit sayfa revizyonundan birleştirilmiştir (oldid: 98012, 98013). Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMu'ammer kıl cihân durdukça yâ Râb şâh-ı zî-şânıRecaizade Mahmut Ekrem · kaside/kıt’a

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

kilk

kalem

senâ

övgü

samed

hiçbir şeye muhtaç olmayan Tanrı

lem-yezel

Başlangıcı ve sonu olmayan, ezelî.

vahdehû lâ-şerîke leh

“O birdir, ortağı yoktur” anlamındaki tevhid sözü.

kevn ü fesâd

Âlemdeki oluş ve yok oluş düzeni.