Merhemlerini boşuna harcama tabibim

Şair yaralarının merhem kabul etmediğini, derdin kendisine ezelden düşen pay olduğunu söyler. Gözyaşı Kızılırmak gibi durmadan akarken geçmiş günlere erişilemez; gurbet, gam ve keder sonunda ağza gem takan ağır bir bineğe dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Merhemlerin telef etme tabibim

   Yaralarım kabul etmez em benim

   1Merhemlerini boşuna harcama, tabibim.

   2Benim yaralarım merhem kabul etmez.

   Tabibin merhemi daha baştan reddedilir; çünkü yara bedensel değil aşk ve kader kaynaklıdır. Şair hekimin emeğini küçümsemez, tedavinin ulaşamayacağı bir acıyla karşı karşıya olduğunu bildirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Tecelliden böyle imiş nasibim

   Kisip kârım oldu derdü gam benim

   1Kaderin görünüşünden payıma böyle düşmüş.

   2Benim kazancım yalnız dert ve gam oldu.

   Dert ve gamın ‘kazanç’ diye anılması talihin alaycı hesabıdır. Tecelli payı olarak gelen acı, şairin çalışarak değiştireceği sonuç değil kendisine yazılmış manevi nasip görünümündedir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Can havfından geçti yere varılmaz

   Selâmet geçmene köprü kurulmaz

   1Can korkusunun ötesine geçmeden güvenli yere varılmaz.

   2Esenliğe geçmek için köprü kurulmaz.

   Can korkusunu aşmak cesaret gerektirir, fakat karşıya geçirecek selamet köprüsü de yoktur. İki dize, korkuyu yenmenin bile güvenli sona varmak için yeterli olmadığı çıkışsız bir yol kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Kızıl ırmak gibi asla durulmaz

   Hasret ile akar gözden nem benim

   1Benim gözyaşım Kızılırmak gibi hiç durulmaz.

   2Hasretle gözümden akar.

   Gözyaşı Kızılırmak’a benzetilerek kişisel acı geniş ve durdurulamaz bir akışa dönüşür. Hasret, gözden çıkan nemi geçici damla olmaktan çıkarıp sürekli akan nehir hâline getirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   SEYRANÎ geçmiş gün geçmez destime

   Rabbim kavuştura çeşmi mestime

   1Seyrânî, geçmiş gün artık elime geçmez.

   2Rabbim beni sarhoş gözlü sevgilime kavuştursun.

   Geçmiş gün ele gelmezken tek umut sarhoş gözlü sevgiliye Tanrı’nın kavuşturmasıdır. Seyrânî kaybolan zamanı geri istemez; geçmişteki yakınlığın yeniden kurulması için dua eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Gam keder gurbette bindi üstüme

   At gibi ağzıma taktı gem benim

   1Gurbet, gam ve keder üstüme bindi.

   2Bir at gibi ağzıma gem taktı.

   Gurbet, gam ve keder şairin üstüne binen bir süvari gibi davranır. Ağza takılan gem, acının yalnız yük olmadığını, kişinin yönünü ve sözünü de zorla denetlediğini gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle