Pırpırlı Şiir

Sabah güneşinin içe vurmasıyla kendini kuşlara ve yapraklara dönüşmüş hisseden konuşanın bütün bedenini bahar rüzgârında pırpır eden bir hareket ve coşkuya açar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Uyandım baktım ki bir sabah,

   Güneş vurmuş içime;

   1Bir sabah uyandım, baktım ki

   2Güneş içime vurmuş;

   Açılış bir uyanma anıdır ve olayın yönü hemen tersine döner: güneş dışarıyı değil “içime” vurur. Seçilen fiil “vurmak” olduğu için ışık okşamaz, çarpar. İki dize böylece şiirin bütün dönüşümünü başlatan darbeyi verir ve sabahı sıradan bir saat olmaktan çıkarır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kuşlara, yapraklara dönmüşüm,

   Pır pır eder durur, bahar rüzgârında.

   1Kuşlara ve yapraklara dönüşmüşüm,

   2Bahar rüzgârında pır pır edip duruyor.

   Dönüşüm ilk kez burada söylenir; öznesi tekil kalırken varış yeri çoğuldur, yani tek bir beden kuşlara ve yapraklara dağılır. “Pır pır” sesi kanat çırpışıyla yaprak titreşimini aynı işitmede birleştirir. “Eder durur” ise hareketi süreklileştirip anlık bir ürperti olmaktan çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kuşlara, yapraklara dönmüşüm;

   Cümle âzâm isyanda;

   1Kuşlara ve yapraklara dönüşmüşüm;

   2Bütün organlarım isyanda;

   Aynı dize ikinci kez geldiğinde yanına yeni bir bilgi alır: “cümle âzâm isyanda”. Dönüşüm artık hoş bir benzetme değil, bedenin bütün organlarıyla giriştiği bir başkaldırıdır. Tekrar burada anlamı pekiştirmez, altına bir gerekçe koyar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Kuşlara, yapraklara dönmüşüm;

   Kuşlara,

   Yapraklara.

   1Kuşlara ve yapraklara dönüşmüşüm;

   2Kuşlara,

   3Yapraklara.

   Üçüncü tekrardan sonra dize parçalanır ve geriye yalnız iki ad kalır: kuşlara, yapraklara. Cümle tamamlanmadan kesildiği için dönüşüm bitmiş değil sürüyor gibi durur. Söz dizisinin kendisi de şiirin anlattığı dağılmayı biçim düzeyinde tekrarlamış olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle