Ser-i küttāb-ı dāru’n-naśra śad ĥayf

Edirne'nin başkâtibi Taşcı-zâde'nin muradına eremeden ölümü, ilmi, öğretmenliği ve cennete ulaşması duasıyla 1173'te anılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ser-i küttāb-ı dāru’n-naśra śad ĥayf

   Cihānda olmadan maķśūdı ĥāśıl

   1Edirne'nin başkâtibine yüz kere yazık;

   2dünyada muradı gerçekleşmeden,

   Edirne'nin başkâtibi için ‘yüz kere yazık’ denmesi kaybı makamıyla birlikte duyurur. Dünyadaki amacı gerçekleşmeden ölmesi, ağıdın merkezine tamamlanmamışlığı koyar; görev ve yetenek, ulaşılamayan muradın acısını artırır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   VedāǾ itdi bu bezm-i bį-beķāya

   Ola yā Rabbi rūĥı Ǿadne vāśıl

   1bu kalıcılığı olmayan meclise veda etti;

   2ey Tanrım, ruhu Adn'a ulaşsın.

   Kalıcılığı olmayan dünya meclisine veda, hayatı geçici bir toplantı olarak gösterir. Ruhunun Adn'a ulaşması duası, yarım kalan dünya amacını cennet varışıyla karşılar; bu bir kesin hüküm değil Tanrı'ya yöneltilen dilektir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   MaǾārif-pįşe ħayr-endįş idi ol

   Müderris zümresine daħį dāħil

   1Bilgiyle uğraşan ve hayır düşünen biriydi;

   2müderrisler topluluğuna da dâhildi.

   Taşcı-zâde bilgiyle uğraşan ve hayır düşünen biri olarak anılır; ayrıca müderrisler topluluğuna dahildir. Başkâtiplik görevinin yanına eğitim ve iyilik yönelimi eklenerek kişinin kamusal portresi tek bir makamın ötesine genişletilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yegāne Ǿilm soñra miŝli nādir

   ŞerįǾat üzre ķavl ü fiǾle māil

   1İlimde eşsiz, benzeri azdı;

   2söz ve davranışta şeriata yönelirdi.

   İlimde eşsiz ve benzeri az sayılması, Taşcı-zâde'nin entelektüel değerini vurgular. Sözüyle davranışının şeriata yönelmesi, bilginin yalnız teorik kalmadığını; konuşma ve eylemde ortak bir dinî ölçüye dönüştüğünü belirtir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Tamām olup cihānda Ǿömri āħir

   Vücūd-ı nāzenįni oldı zāil

   1Dünyadaki ömrü sonunda tamamlanınca,

   2narin bedeni yok oldu.

   Dünya ömrünün tamamlanmasıyla ‘nazenin beden’ yok olur; narinlik sıfatı bedensel faniliği duyarlı bir kayıp imgesine çevirir. İlim ve sözle kurulan kişilik sürerken bedenin ortadan kalkması, ağıdın maddi sınırını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Ħulūś ile gelüp bir dāǾį didi

   Behişte Taşcı-zāde ola nāil

   1Bir duacı içtenlikle gelip söyledi:

   2Taşcı-zâde cennete erişsin.

   İçtenlikle gelen duacı, kapanışta Taşcı-zâde'nin cennete erişmesini diler. Dünyadaki muradın tamamlanmamasına karşı bu dua yeni bir erişme hedefi koyar; şiir kesin teselli sunmaz, eksikliği hayır dileğiyle taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle