Sivâ Hubbın Hicâb İtme Derûn-ı Âşıka Yâ Rab

Gazel, Hak dışındaki sevginin perde olmamasını ve ilâhî güzelliğin âşığın gönlünde tecelli etmesini diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sivâ hubbın hicâb itme derûn-ı âşıka Yâ Rab

   İrişmez maksada hergiz kerem eyle meded Yâ Rab

   1Ey Rabbim, senden başkasına sevgiyi âşığın içine perde etme;

   2yoksa amacına hiç erişemez: kerem et, yardım et.

   Hak dışındaki sevginin âşığın içine perde olmaması istenir; aksi hâlde maksada erişilemez. Medet nakaratı, engelin kaldırılmasını doğrudan ilâhî kereme bağlar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Münevver ola aşkınla derûn-ı âşıkân dâ’im

   Safâ kesb ideler her-dem kerem eyle meded Yâ Rab

   1Âşıkların içi daima aşkınla aydınlansın,

   2her an sevinç kazansınlar; kerem et, yardım et.

   Âşıkların içinin aşkla aydınlanması ve her an safâ kazanması dilenir. Işık ile sevinç, manevî dönüşümün içte görünen iki sonucu olur. Safâ, aydınlanan gönlün yaşadığı dingin sevinçtir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   İder âlemleri pür-nûr kaçan arz-ı cemâl itsen

   Gönül ol nûra müştâkdur keremler eyle Yâ Rab

   1Güzelliğini gösterdiğinde âlemleri nura boğarsın;

   2gönül o nura özlem duyar, kerem et ey Rabbim.

   Cemalin görünmesi bütün âlemleri nurla doldurur; gönlün bu nura özlemi ise kozmik tecelliyi tek kişinin iç arzusuna yaklaştırır. Nur, hem âlemi hem özlem duyan gönlü kuşatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Dilin ahz eyler uşşâkın safâlar bahş idüp her dem

   Cemâlin nûrının fikri kerem eyle meded Yâ Rab

   1Âşıkların gönlünü ele geçirip her an sevinç veren,

   2cemalinin nurunu düşünmektir; kerem et, yardım et ey Rabbim.

   Gecikmiş özne ikinci dizedeki ‘cemalinin nurunu düşünmek’tir: âşıkların gönlünü ele geçirip onlara her an sevinç veren bu düşüncedir. İki modern dize özne ile yüklemi bölse de amaç ilişkisi kurmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Hümây-ı fikrimi dâ’im muhabbet şöyle mest itdi

   Ayılmaz zerrece aşkdan kerem eyle meded Yâ Rab

   1Sevgi, düşüncemin devlet kuşunu öylesine sarhoş etti ki

   2aşktan zerrece ayılmaz; kerem et, yardım et.

   Sevgi, düşüncenin devlet kuşu olan hümâyı sarhoş eder. Aşktan ayılmama, sıradan bilinç kaybı değil düşüncenin sürekli sevgiye yönelmesidir. Hümâ düşüncenin yüksek ve erişilmez yönünü de taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Hayâlin ile mest oldı dil ü cânım ider feryâd

   Tecellî eyle Fahrîye kerem eyle meded Yâ Rab

   1Gönlüm ve canım hayalinle sarhoş olup feryat eder;

   2Fahrî'ye görün, kerem et ve yardım et ey Rabbim.

   Gönül ile can sevgilinin hayaliyle sarhoş olup feryat eder; son dize bu özlemi Fahrî adına tecelli ve yardım isteyen kişisel duaya çevirir. Feryat, tecelli gerçekleşmeden süren ayrılığın sesidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle