Terk eyledi cihānı Źātį Efendi ĥayfā

Zâtî Efendi'nin ölümü, dünyada ölü gönüllere hayat veren eşsiz ârif oluşu ve cennette dolaşması duasıyla 1175'te anılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Terk eyledi cihānı Źātį Efendi ĥayfā

   Ol źāt-ı pür-saǾādet cemǾ eyleyüp śıfātı

   1Zâtî Efendi dünyayı bıraktı, yazık;

   2o mutluluk dolu kişi bütün güzel nitelikleri toplamıştı.

   Zâtî Efendi’nin dünyayı bırakışı ‘yazık’ nidasıyla anılır; ardından onun bütün güzel nitelikleri kendinde toplamış mutlu bir kişi olduğu söylenir. Ölüm haberi, kaybedilen karakterin neden değerli olduğunu belirten ahlak övgüsüyle birlikte verilir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ol Ǿārif-i yegāne Ǿālemde çün ǾĪsį

   Çok mürdegān-ı dehre virmiş idi ĥayātı

   1O eşsiz ârif, dünyada İsa gibi,

   2nice ölü gönle hayat vermişti.

   Eşsiz ârif İsa’ya benzetilir ve dünyadaki nice ‘ölü’ye hayat verdiği söylenir. Şiirin bağlamında bu, fiziksel diriltme iddiası değil manevî öğretinin cansız gönülleri uyandırmasını büyüten dinî bir benzetmedir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Yā Rab lûŧfuñ ile gül-zār-ı Cennet içre

   ǾAvn ü Ǿināyetüñle seyr ide her cihātı

   1Ey Tanrı, lütfunla cennet gül bahçesinde,

   2yardımınla her yanı dolaşsın.

   Konuşucu Tanrı’dan Zâtî’nin cennet gül bahçesinde lütuf ve yardımla her tarafı dolaşmasını diler. Dünya yolculuğu sona erse de hareket bitmez; yeni mekân, özgürce gezilecek çiçekli ve ilâhî koruma altındaki bir alan olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Gördükde ĥūr-ı Cennet müjdeyle birbirine

   Tebşįr ile didiler tārįħi geldi Źātį

   1Cennet hurileri onu görünce birbirlerine müjde verip,

   2sevinçle “Zâtî geldi” diyerek tarihini söylediler.

   Cennet hurileri Zâtî’yi görünce birbirlerine müjde verir ve ‘Zâtî geldi’ sözüyle tarihi söyler. Kişinin adı hem karşılama cümlesinin öznesi hem ebced hesabının merkezi olur; yas, cennette sevinçli kabul sahnesiyle kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle