Yaz Gelip te Beş Ayları Doğunca

Yazın gelişi ve bulanık akan kuru dereler, sevgiliden ayrılan kişinin yaralarıyla birlikte okunur. Ölüm, kefen ve yağlık görüntüleri yası koyulaştırır; son dörtlük ayrılık davasının hükmünü Mevlâ’ya bırakır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yaz gelip te beş ayları doğunca

   Boz bulanık akar kuru dereler

   Sen de benim gibi yardan mı ayrıldın

   Göz göz oldu sinemdeki yaralar

   1Yaz gelip beş ayları doğunca

   2Kuru dereler boz bulanık akar

   3Sen de benim gibi sevgiliden mi ayrıldın?

   4Göğsümdeki yaralar göz göz oldu

   1. dörtlük: “Yaz gelip te beş ayları doğunca” dizesi bu birimin çıkış noktasıdır. Yazın doğmasıyla kuru derelerin bulanık akışı, konuşanın sevgiliden ayrılışına benzetilir; göğüsteki göz göz yaralar manzaradaki parçalanmayı bedene taşır.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ağlama sevdiğim yine gelirim

   Güzeller içinde seni bulurum

   Bu dert bana hayır etmez ölürüm

   Yiğidin sevdiği giysin karalar

   1Ağlama sevdiğim, yine gelirim

   2Güzeller arasında seni bulurum

   3Bu dert bana iyilik etmez, ölürüm

   4Yiğidin sevdiği karalar giysin

   2. dörtlük: “Ağlama sevdiğim yine gelirim” dizesi bu birimin çıkış noktasıdır. Geri dönme sözü, sevgiliyi güzeller arasında bulma vaadiyle sürer; ölüm korkusu ve karalar giyme isteği, kavuşma umudunun hemen yanında yas ihtimalini tutar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Benden selâm eylen kavli yalana

   İnanman ağalar yüze gülene

   Kefen kısmet olmaz güzel sevene

   Beni dostun yağlığına saralar

   1Benden sözü yalana selâm söyleyin

   2Yüze gülene inanmayın ağalar

   3Güzel sevene kefen bile kısmet olmaz

   4Beni dostun yağlığına sarsınlar

   3. dörtlük: “Benden selâm eylen kavli yalana” dizesi bu birimin çıkış noktasıdır. Sözü yalana selâm gönderilirken güler yüze güvenilmemesi öğütlenir; kefensiz kalma ve dost yağlığına sarılma, sevda uğruna ölümün yoksul cenaze görüntüsünü kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   KARACOĞLAN der ki hazeller ile

   Döküldü yaprağım gazeller ile

   Bir davamız kaldı güzeller ile

   Ancak davamızı Mevlâm aralar

   1Karacaoğlan der ki hazellerle

   2Yaprağım gazellerle döküldü

   3Güzellerle bir davamız kaldı

   4Davamızı ancak Mevlâ çözer

   4. dörtlük: “KARACOĞLAN der ki hazeller ile” dizesi bu birimin çıkış noktasıdır. Hazel ile gazel arasındaki ses oyunu yaprak dökümünü şiir söylemeye bağlar; güzellerle kalan davanın hükmü insanlardan alınarak Mevlâ’ya bırakılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle