DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Nazîr İbrahim/Zikr Eyleyüp İnsânı Didi Hazret-i Mevlâ
Kıta · 18. yüzyıl

Zikr Eyleyüp İnsânı Didi Hazret-i Mevlâ

İnsanın önce zalim ve cahil diye anıldığını, ilahî ruh üflenince ise selim, halim ve bilen bir varlığa dönüştüğünü söyleyen kıta, iki hâli karşılaştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Źikr eyleyüp insānı didi Ĥażret-i Mevlā

    1Hazret-i Mevlâ insanı anarak dedi:

    2Sözlerin en doğrusunda, ‘çok zalim ve çok cahil.’

    İlk beyitte Türkçe anlatı ilk dizede Hazret-i Mevlâ'nın insan hakkında söz söylemesini bildirir; Arapça ikinci dize bu sözü ‘en doğru sözde’ diye niteleyip insanı ‘zalûm’ ve ‘cehûl’ olarak tanımlar.

  2. 2

    İĥsān idicek aña ammā

    Ķad kāne selįmen ve ĥalįmen ve Ǿalįmā

    1Ama Allah'a nispet edilen o ruhu ona ihsan edince

    2selim, halim ve bilen biri oldu.

    İkinci beyit dönüşümü ‘rûh-ı izâfî’ ihsanına bağlar; bu ruh insana değil Allah'a nispet edilir, insana ise ihsan edilir. Son dizede zalim ve cahilin karşısına selim, halim ve âlim sıralanır; üçlü nitelik dizisi ruhla kazanılan sükûnet, yumuşaklık ve bilgiyi birlikte gösterir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e8807444-8be2-473b-8401-17fe7c7cc29b:r119-pdf929 sabit kaydı; kısa şiir 119, basılı s.884 / gerçek PDF görüntü 929. Tek sayfalık dört dize tamdır; aparat alınmadı. CC BY exact ek yanında profile-adjacent; PDF içinde gömülü değildir.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirZülfüñ Nesîm-i Subh ile Pejmürdelenmesün (Matla/Müfred 106)
Zülfüñ nesįm-i śubĥ-ile pejmürdelenmesün
Nazîr İbrahim · Matla/Müfred

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

eśdaķu’l-aķvāli

Sözlerin en doğrusunda

žalūmen cehūlā

Çok zalim ve çok cahil

rūĥ-ı iżāfį

Tanrı'ya nispet edilen ruh

selįm

Arapça; kusursuz, sağlam, kötülükten arınmış. Kalp için kullanıldığında hileden ve kinden temiz olmayı anlatır

ĥalįm

Öfkesine kapılmayan, yumuşak huylu; karşılık vermekte acele etmeyen

Ǿalįm

Çok bilen, bilgisi eksiksiz olan