DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Nazîr İbrahim/Bezm-i Agyâr-ı Hîle-bâza Kadem Vaz‘ İtme
Kıta · 18. yüzyıl

Bezm-i Agyâr-ı Hîle-bâza Kadem Vaz‘ İtme

Sevgiliye hileci yabancıların meclisine girmemesi için yalvaran kıta, onun yokluğunda neşenin kalmadığını ve mahzun gönle yeni acı yüklenmemesini ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    -i -ı ĥįle-bāza vażǾ itme

    Dil-i bį-çāremüze zehr-i sitem vażǾ itme

    1Hileci yabancıların meclisine adım atma;

    2çaresiz gönlümüze eziyet zehri koyma.

    İlk beyit ‘vaz etme’ redifini iki ayrı nesneyle kullanır: sevgili ayağını rakip meclisine, sitem zehrini âşığın gönlüne koymamalıdır. Mekânsal adım duygusal zehirlenmenin sebebi olur.

  2. 2

    Sensiz ey şūħ-ı śafāmuz yoġ-iken

    Ķalb-i maĥzūnumuza ġayrı elem vażǾ itme

    1Ey cefayı huy edinmiş güzel, sensiz neşemiz yokken

    2mahzun kalbimize başka acı ekleme.

    İkinci beyit sevgiliyi ‘cefâ-pîşe’ diye suçlasa da buyruğu yeni elem eklememekle sınırlar. Sensizlik zaten safayı yok etmiştir; âşık rakip meclisini bu temel yokluğun üstüne binen ikinci bir yara sayar.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e8807444-8be2-473b-8401-17fe7c7cc29b:r146-pdf936 sabit kaydı; kısa şiir 146, basılı s.891 / gerçek PDF görüntü 936. Tek sayfalık dört dize tamdır; aparat alınmadı. CC BY exact ek yanında profile-adjacent; PDF içinde gömülü değildir. Basılı tanık adlandırılmış bir aruz kalıbı vermez; kardeş kayıtlarda basılı olan tef‘ile dizisi de bu iki manzumenin dize taramasıyla doğrulanmaz.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBezm-i Ǿālemden ķażā-yı nāgehānįyle yineNazîr İbrahim · Tarih Manzumesi

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

bezm

Klasik şiirin içki ve söz meclisi; dostların toplandığı bu ortam, beyitte sevgilinin rakiplerle birlikte bulunduğu yer olarak anılır

aġyār

Yabancılar; gayr sözcüğünün Arapça çokluğu, divan şiirinde âşıkla sevgili arasına giren rakipler topluluğunu adlandırır

ĥįle-bāz

Aldatmayı iş edinmiş, düzenbaz; Farsça -bâz eki bir davranışı meslek gibi sürdüreni bildirir

ķadem

Ayak; ‘ayak koymak’ kalıbında bir yere girmeyi bildirir, aynı yüklem beyitte gönle bir şey bırakmak için de yinelenir

cefā-pįşe

Eziyeti huy ve meslek edinmiş; Farsça pîşe (iş, uğraş) ekiyle kurulan niteleme, bunu geçici bir davranış değil değişmez bir tabiat sayar