DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Orhan Veli Kanık/Bir Şehri Bırakmak
Serbest şiir · 20. yüzyıl

Bir Şehri Bırakmak

Yağmur, liman, müzik, vapurlar, geçim ve mezarlar aracılığıyla bir şehre bağlanan anlatıcının, başka şehirdeki bir kadın yüzünden bütün bu bağları geride bırakmasını anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bu şehirde yağmur altında dolaşılır

    Limandaki mavnalara bakıp

    Şarkılar mırıldanılır geceleri.

    Bu şehrin sokakları çoktur,

    Binlerce insan gelir, gider sokaklarında..

    1Bu şehirde yağmur altında dolaşılır

    2Limandaki mavnalara bakılarak

    3Geceleri şarkılar mırıldanılır.

    4Bu şehrin çok sokağı vardır,

    5Sokaklarında binlerce insan gelip gider..

    Açılış, şehri bir harita gibi tanımlamak yerine yağmur altında dolaşma, mavnalara bakma ve gece şarkı mırıldanma alışkanlıklarıyla kurar. Çok sayıdaki sokak ve gelip giden kalabalık, anlatıcının kişisel hafızasına geniş bir hareket alanı açar.

  2. 2

    Her akşam çayımı getiren

    Ve bir olmasına rağmen

    Hoşuma giden garson kadın bu şehirdedir.

    1Her akşam çayımı getiren

    2Ve bir Beyaz Rus olmasına rağmen

    3Hoşuma giden garson kadın bu şehirdedir.

    Garson kadın, soyut şehir sevgisini her akşam yinelenen somut bir karşılaşmaya bağlar. ‘Beyaz Rus’ ifadesi dönemin göçmen topluluğuna ilişkin tarihsel bir adlandırmadır; anlatıcının ‘olmasına rağmen’ sözü kendi mesafesini gösterir ve güncel bir etnik yargı olarak genellenmez.

  3. 3

    Bu şehirdedir

    Valsler, fokstrotlar arasında

    'dan, 'dan

    Parçalar çaldığı zaman dönüp

    Bana bakan ihtiyar piyanist.

    1Bu şehirdedir

    2Valsler ve fokstrotlar arasında

    3Schumann'dan, Brahms'tan

    4Parçalar çaldığı zaman dönüp

    5Bana bakan yaşlı piyanist.

    Vals ve fokstrotların arasına Schumann ile Brahms'ın girmesi, şehrin eğlence hayatını farklı müzik katmanlarıyla duyurur. Yaşlı piyanistin çalarken dönüp bakması, kalabalık mekândaki müzik deneyimini anlatıcıya yönelen kısa ve kişisel bir bakışa dönüştürür.

  4. 4

    Doğduğum köye müşteri taşıyan

    Şirket vapurları bu şehirdedir.

    Hâtıralarım bu şehirdedir.

    Sevdiklerim,

    Ölmüşlerimin mezarları.

    1Doğduğum köye yolcu taşıyan

    2Şirket vapurları bu şehirdedir.

    3Anılarım bu şehirdedir.

    4Sevdiklerim,

    5Ölmüşlerimin mezarları.

    Vapurlar şehri doğum yerine bağlarken hatıralar, yaşayan yakınlar ve ölülerin mezarları aynı şehirde toplanır. Böylece coğrafi bağ, ulaşımın ötesine geçerek hem kişisel geçmişi hem de ölümle sürdürülen aidiyeti kapsar.

  5. 5

    Bu şehirdedir işim, gücüm,

    Ekmek param.

    1İşim ve gücüm bu şehirdedir,

    2Ekmek param.

    İş, güç ve ekmek parası önceki duygusal envantere maddi geçim bağını ekler. Kısa bent, ayrılmanın yalnız hatıralardan değil gündelik hayatı sürdüren ekonomik düzenden de vazgeçmek anlamına geldiğini belirginleştirir.

  6. 6

    Fakat bütün bunlara

    Yine budur başka bir şehirdeki

    Bir kadın yüzünden

    Bıraktığım şehir.

    1Fakat bütün bunlara karşılık

    2Yine budur, başka bir şehirdeki

    3Bir kadın yüzünden

    4Bıraktığım şehir.

    ‘Fakat’ ile başlayan son dönüş, önceki beş bentte biriken şehir bağlarının tümünü karşı kefeye koyar. Anlatıcı, başka şehirdeki bir kadını ayrılığın nedeni olarak belirtir; şiirin ağırlığı kadını tanımlamakta değil, onun uğruna bırakılan hayatın büyüklüğündedir.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 133871 numaralı sabit revizyonundaki tek şiir gövdesi esas alındı; bent boşlukları dize sayılmadı ve 24 dolu dizenin sırası korundu. Düzenli ölçü tahmin edilmedi.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBuğday
Düzüldü uçsuz bucaksız alay,
Orhan Veli Kanık · Sekiz dörtlüklü hece şiiri

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

mavna

Yük taşımakta kullanılan geniş ve çoğu kez motorsuz tekne

Beyaz Rus

1917 Devrimi sonrasında Rusya'dan ayrılan göçmenler için kullanılan tarihsel adlandırma

fokstrot

20. yüzyıl başlarında yaygınlaşan çiftli salon dansı ve müziği

Şuman

Kaynak yazımıyla Alman besteci Robert Schumann

Brams

Kaynak yazımıyla Alman besteci Johannes Brahms

hâtıra

Anı

ekmek parası

Geçimi sağlayan kazanç

mukabil

Karşılık, karşısında