Bir Şehri Bırakmak
Yağmur, liman, müzik, vapurlar, geçim ve mezarlar aracılığıyla bir şehre bağlanan anlatıcının, başka şehirdeki bir kadın yüzünden bütün bu bağları geride bırakmasını anlatır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Bu şehirde yağmur altında dolaşılır
Limandaki mavnalara bakıp
Şarkılar mırıldanılır geceleri.
Bu şehrin sokakları çoktur,
Binlerce insan gelir, gider sokaklarında..
1Bu şehirde yağmur altında dolaşılır
2Limandaki mavnalara bakılarak
3Geceleri şarkılar mırıldanılır.
4Bu şehrin çok sokağı vardır,
5Sokaklarında binlerce insan gelip gider..
- 2
Her akşam çayımı getiren
Ve bir olmasına rağmen
Hoşuma giden garson kadın bu şehirdedir.
1Her akşam çayımı getiren
2Ve bir Beyaz Rus olmasına rağmen
3Hoşuma giden garson kadın bu şehirdedir.
Garson kadın, soyut şehir sevgisini her akşam yinelenen somut bir karşılaşmaya bağlar. ‘Beyaz Rus’ ifadesi dönemin göçmen topluluğuna ilişkin tarihsel bir adlandırmadır; anlatıcının ‘olmasına rağmen’ sözü kendi mesafesini gösterir ve güncel bir etnik yargı olarak genellenmez.
- 3
Bu şehirdedir
Valsler, fokstrotlar arasında
'dan, 'dan
Parçalar çaldığı zaman dönüp
Bana bakan ihtiyar piyanist.
1Bu şehirdedir
2Valsler ve fokstrotlar arasında
3Schumann'dan, Brahms'tan
4Parçalar çaldığı zaman dönüp
5Bana bakan yaşlı piyanist.
Vals ve fokstrotların arasına Schumann ile Brahms'ın girmesi, şehrin eğlence hayatını farklı müzik katmanlarıyla duyurur. Yaşlı piyanistin çalarken dönüp bakması, kalabalık mekândaki müzik deneyimini anlatıcıya yönelen kısa ve kişisel bir bakışa dönüştürür.
- 4
Doğduğum köye müşteri taşıyan
Şirket vapurları bu şehirdedir.
Hâtıralarım bu şehirdedir.
Sevdiklerim,
Ölmüşlerimin mezarları.
1Doğduğum köye yolcu taşıyan
2Şirket vapurları bu şehirdedir.
3Anılarım bu şehirdedir.
4Sevdiklerim,
5Ölmüşlerimin mezarları.
Vapurlar şehri doğum yerine bağlarken hatıralar, yaşayan yakınlar ve ölülerin mezarları aynı şehirde toplanır. Böylece coğrafi bağ, ulaşımın ötesine geçerek hem kişisel geçmişi hem de ölümle sürdürülen aidiyeti kapsar.
- 5
Bu şehirdedir işim, gücüm,
Ekmek param.
1İşim ve gücüm bu şehirdedir,
2Ekmek param.
İş, güç ve ekmek parası önceki duygusal envantere maddi geçim bağını ekler. Kısa bent, ayrılmanın yalnız hatıralardan değil gündelik hayatı sürdüren ekonomik düzenden de vazgeçmek anlamına geldiğini belirginleştirir.
- 6
Fakat bütün bunlara
Yine budur başka bir şehirdeki
Bir kadın yüzünden
Bıraktığım şehir.
1Fakat bütün bunlara karşılık
2Yine budur, başka bir şehirdeki
3Bir kadın yüzünden
4Bıraktığım şehir.
‘Fakat’ ile başlayan son dönüş, önceki beş bentte biriken şehir bağlarının tümünü karşı kefeye koyar. Anlatıcı, başka şehirdeki bir kadını ayrılığın nedeni olarak belirtir; şiirin ağırlığı kadını tanımlamakta değil, onun uğruna bırakılan hayatın büyüklüğündedir.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 133871 numaralı sabit revizyonundaki tek şiir gövdesi esas alındı; bent boşlukları dize sayılmadı ve 24 dolu dizenin sırası korundu. Düzenli ölçü tahmin edilmedi.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Düzüldü uçsuz bucaksız alay,Orhan Veli Kanık · Sekiz dörtlüklü hece şiiri→
Açılış, şehri bir harita gibi tanımlamak yerine yağmur altında dolaşma, mavnalara bakma ve gece şarkı mırıldanma alışkanlıklarıyla kurar. Çok sayıdaki sokak ve gelip giden kalabalık, anlatıcının kişisel hafızasına geniş bir hareket alanı açar.