DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Ruhsatî/Gene bahar geldi bülbül sesinden
Koşma · 19.–20. yüzyıl

Gene bahar geldi bülbül sesinden

Baştan sona yaylalara sorulmuş dört dörtlük. Sorular masum görünür — süslendin mi, uslandın mı — ama hepsi aynı yere varır: sen beni gördün mü?

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gene bahar geldi bülbül sesinden

    verip seslerdin mi yaylalar

    Çevre yanın lâle sünbül bürümüş

    Gelin olup süslendi mi yaylalar

    1Bülbül sesinden yine bahar geldi;

    2ses verip seslenir miydin, yaylalar?

    3Çevreni lale sümbül kaplamış;

    4gelin olup süslendin mi, yaylalar?

    Yayla bir gelin gibi düşünülüyor: süslenmiş, çiçeğe bürünmüş. Ama sorular geçmiş zamanda — şair orada değil ve orayı hatırlayarak soruyor.

  2. 2

    Yedi veren bağlar nasıl düzenmiş

    Darı, çiçek bezenmiş

    Yoktarı var eyleyen ne hoş özenmiş

    Boynun eğip dostlandın mı yaylalar

    1Yediveren bağlar nasıl düzenlenmiş,

    2darı ve çiçek renk renk bezenmiş.

    3Yoku var eden ne güzel özenmiş;

    4boyun eğip dost oldun mu, yaylalar?

    Üçüncü dize doğa tasvirinden yaratıcıya geçiyor: “yoktarı var eyleyen”. Manzaranın güzelliği bir işçilik olarak görülüyor ve övgü manzaraya değil, onu yapana gidiyor.

  3. 3

    Göz yaşlarım sel olmuş ta çağlıyor

    Kömür gözlüm karaları bağlıyor

    Bülbül gelmiş gül dalında ağlıyor

    Deli idin uslandın mı yaylalar

    1Gözyaşlarım sel olmuş çağlıyor;

    2kömür gözlüm karalar bağlıyor.

    3Bülbül gelmiş gül dalında ağlıyor;

    4deliydin, uslandın mı yaylalar?

    İki dörtlük süren güzellik burada yerini yasa bırakıyor. “Deli idin uslandın mı” sorusu yaylaya sorulmuş gibi görünse de asıl muhatabı şairin kendisi olabilir — coşkunun bitip bitmediği sorusu.

  4. 4

    Ben de senin gibi ersem murada

    Neyleyim ki elimde yok irade

    Ruhsatî'yim yüklerim kirada

    Beni görüp yaslarıdın mı yaylalar

    1Ben de senin gibi murada ersem;

    2ne yapayım ki elimde irade yok.

    3Ruhsatî'yim, gam yüklerim kirada;

    4beni görüp yaslanır mıydın, yaylalar?

    Mahlas dörtlüğü kıyası açıkça kuruyor: yayla murada ermiş, şair ermemiş. “Gam yüklerim kirada” — dert bile kendine ait değil, kiralık bir yük gibi taşınıyor. Son soru bütün şiirin gerçek sorusu: beni gördün mü?

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'taki 144664 numaralı sürüm esas alındı; sayfa numarası işareti metne alınmadı. Kaynaktaki “Yoktarı” dizgisi olduğu gibi bırakıldı; mahlas normal yazımıyla verildi.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirPerişan hâlimi göre mi geldinRuhsatî · Koşma

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

sada

Ses, seda

yediveren

Yılda birkaç kez çiçek açan bitki

elvan

Renk renk, türlü renkte

yoktarı var eylemek

Yoku var etmek; yaratmak

kömür gözlü

Kara gözlü sevgili

kara bağlamak

Yas tutmak

murad

İstek, dilek

gam

Keder, dert