Gün Olur

Şiir bir kaçış hareketiyle başlar; ağ kokusu, adalar, kuşlar, gürültüyle açan çiçekler ve martılar üzerinden ilerleyip tamamlanmamış ‘deli gibi’ sözüyle taşar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gün olur, alır başımı giderim,

   Denizden yeni çıkmış ağların kokusunda.

   Şu ada senin, bu ada benim,

   Yelkovan kuşlarının peşi sıra.

   1Gün olur, başımı alır giderim,

   2denizden yeni çıkmış ağların kokusunda.

   3Şu ada senin, bu ada benim,

   4yelkovan kuşlarının peşi sıra.

   Kaçış bir kokuyla başlar: denizden yeni çıkmış ağlar. ‘Şu ada senin, bu ada benim’ sözü adaları oyun diliyle paylaştırır; son dizede konuşan yalnızca yelkovan kuşlarının peşi sıra hareket eder, kuş hakkında metin dışı yer veya davranış bilgisi eklenmez.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Dünyalar vardır, düşünemezsiniz;

   Çiçekler gürültüyle açar;

   Gürültüyle çıkar duman topraktan.

   1Düşünemeyeceğiniz dünyalar vardır;

   2çiçekler gürültüyle açar,

   3topraktan duman gürültüyle çıkar.

   İki duyu yer değiştiriyor: görülecek şeyler duyuluyor. Çiçeğin açması sessiz bir olaydır; ona ses vermek, algının şiddetini artırmanın en ekonomik yolu. “Düşünemezsiniz” hitabı ise okuru dışarıda bırakıyor — anlatılan şey aktarılamaz sayılıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hele martılar, hele martılar,

   Her bir tüylerinde ayrı telâş!..

   1Hele martılar, hele martılar —

   2her bir tüylerinde ayrı telaş!

   Tekrar burada bir coşku işareti: “hele martılar” iki kez söyleniyor çünkü tek söyleyişi yetmiyor. Telaşın tüy tüy dağıtılması ise gözlemin ne kadar yakından yapıldığını gösteriyor — bu bir manzara değil, bir bakış.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Gün olur, başıma kadar mavi;

   Gün olur, başıma kadar güneş;

   Gün olur, deli gibi...

   1Gün olur, başıma kadar mavi;

   2gün olur, başıma kadar güneş;

   3gün olur, deli gibi...

   Aynı kalıp üç kez tekrarlanıyor ve her seferinde cümle biraz daha eksiliyor: önce renk, sonra ışık, sonunda yalnız bir benzetme. Üçüncüsünde fiil de sıfat da yok — “deli gibi” neye dair olduğu söylenmeden bırakılıyor. Şiir tamamlanmıyor, taşıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle