DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Orhan Veli Kanık/İstanbul İçin
4 bölümlü şiir · 20. yüzyıl

İstanbul İçin

Nisan, arzu-hatıra, böcekler ve davet başlıklı dört küçük bölümde aşkın şiirle, güneşsiz şehirle ve vazgeçilemez geliş arzusuyla ilişkisini kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    şey

    Şiir yazmak,

    Âşıksan eğer;

    Ve yazmamak,

    Aylardan nisansa.

    1İmkânsız şey

    2Şiir yazmak,

    3Âşıksan eğer;

    4Ve yazmamak,

    5Aylardan nisansa.

    Nisan bölümü aşk ile baharın şiir yazmayı da yazmamayı da imkânsızlaştıran ikili baskısını kurar. Üçüncü ve beşinci dizelerdeki koşullar, duyguyla mevsimi aynı yaratma zorunluluğunda birleştirir.

  2. 2

    Arzular başka şey,

    Hâtıralar başka.

    Güneşi görmeyen şehirde,

    Söyle, nasıl yaşanır?

    1Arzular başka şey,

    2Hâtıralar başka.

    3Güneşi görmeyen şehirde,

    4Söyle, nasıl yaşanır?

    Arzular ve Hâtıralar bölümü güneşsiz şehirde geçmiş ile gelecek isteğini birbirinden ayırır. Güneş yoksunluğu, anı ile arzunun soyut ayrımını yaşamanın somut güçlüğüne bağlar.

  3. 3

    Düşünme,

    et !

    Bak, böcekler de öyle yapıyor.

    1Düşünme,

    2Yalnızca arzu et!

    3Bak, böcekler de öyle yapıyor.

    Üç dizelik bölüm iki emir ve bir kanıttan ibarettir: düşünme, arzu et, bak. Kanıt yerine gösterilen şey bir düşünce değil bir canlı; böcek, akıl yürütmeden isteyebilmenin gündelik örneği olarak öne sürülür.

  4. 4

    Bekliyorum

    Öyle bir havada gel ki,

    Vazgeçmek olmasın.

    1Bekliyorum

    2Öyle bir havada gel ki,

    3Vazgeçmek mümkün olmasın.

    Dâvet bölümü tek bir istekle kapanır: gelmek değil, öyle bir havada gelmek istenir ki geri dönmek akla gelmesin. Şiiri açan “imkânsız” sözü burada “mümkün olmasın” dileğine dönüşür; imkânsızlık şikâyet konusu olmaktan çıkıp istenen şey hâline gelir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 133843 numaralı sabit revizyonundaki şiir 15 dizedir. Nisan, Arzular ve Hâtıralar, Böcekler ve Dâvet iç başlıkları korunur; kaynak notundaki İstanbul İçin Hay-Kay'lar defter başlığı ayrı varyanttır. Kaynak, şiir düzeyinde adlandırılmış bir ölçü kalıbı vermez.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBayrak
Ey bir muharebe meydanında
Orhan Veli Kanık · Serbest nazım

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

âşık

Arapça ışk kökünden: seven, tutkun olan. Türkçede ayrıca halk şairi demektir; burada birinci anlamıyla geçer

arzu

Farsça asıllı istek sözcüğü; şiirde geçmişe ait olanın değil, henüz gerçekleşmemiş olanın adıdır

hâtıra

Geçmişten kalan anı; ikinci bölümde isteğin karşısına konarak zamanı ikiye böler

sade

Burada sıfat değil zarf: “yalnızca, ancak” anlamında kullanılan eskimiş söyleyiş

mümkün

Olabilir, gerçekleşebilir. İmkân sözcüğüyle aynı Arapça kökten gelir; son dize şiiri açan olumsuz biçimin karşıtıyla kapatır

imkânsız

Arapça imkân (olabilirlik) sözcüğüne Türkçe -sız ekinin gelmesiyle kurulmuş melez sıfat: olabilirliği bulunmayan