DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Selîmî/Saʿy ḳılġıl māl yıġġıl anı yaḫşı saḳlaġıl
Beyit · 15.–16. yüzyıl

Saʿy ḳılġıl māl yıġġıl anı yaḫşı saḳlaġıl

Çalışıp mal biriktirmeyi ve onu iyi korumayı öğütleyen bu iki dize, düşmana kalma ihtimalini bile dosta muhtaç düşmekten hafif sayar. Köksal'ın kesin A atfıyla Yavuz Sultan Selim'e bağlanan kayıt, bağımsız bir beyit sınırındadır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    māl anı saḳlaġıl

    Düşmene ḳalursa ḳalsun dosta olmaġıl

    1Çalış, mal biriktir ve onu iyi koru;

    2Düşmana kalırsa kalsın, dosta muhtaç olma.

    Beyit art arda üç emirle başlar: çalışmak, biriktirmek ve korumak. Son dize bu ekonomik ihtiyatın sert gerekçesini verir; malın düşmana kalması ölüm sonrasına, dosta muhtaçlık ise yaşarken onur kaybına bağlanır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Köksal 2019'un A kümesi, mecmua kayıtları ve şiirdeki Selîmî/Selim Şah işaretleri temelinde bu manzumeyi Yavuz Sultan Selim'e kesin olarak bağlar.

Atıf kanıtını aç ↗

M. Fatih Köksal, “Yavuz Sultan Selîm'in Türkçe Şiirleri”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 40 (2019); koksal2019-A14; kaynak(lar): Mecmû'a-i Eş'âr, Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Mnz. 651, 51b; Osman Fikri Sertkaya, İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi XXII (1974-1976), s. 170-172; M. Hüsrev Subaşı (1982), s. 125. Yavuz Sultan Selim'in Türkçe şiir söylediği çağdaşı Sehî Beg ve Latîfî tarafından reddedilir; Türkçe manzumelerin ona aidiyeti mecmua kayıtları temelinde Köksal'ın 2019 neşrinde kurulmuştur. Torunu II. Selim de Selîmî mahlasını kullandığından neşir aidiyeti kesinleşmeyen manzumeleri ayırır; bu şiir kesin A kümesindedir. Makale metni dergi politikasında CC BY-NC 4.0 olarak sunulur; ticari canlı kullanım ayrı izin olmadan yapılmamalıdır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirŞāh-ı ʿālemsin şehā ʿālemde sulṭān ol yüriSelîmî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

saʿy

Çalışma, çaba

ḳılġıl

Yap; eski emir biçimi

yıġġıl

Topla, biriktir

yaḫşı

İyi, güzel

muḥtāc

Başkasının yardımına gereksinim duyan

dost

Yakın ve güvenilen kişi