Virmiştik ol zamâñki bütün imtihânları

Mektep imtihanları, Ramazan günleri ve bayram sonrasında okula dönüş gençlerin ağzından mizahî bir dille anlatılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Virmiştik ol zamâñki bütün imtihânları

   Hep yagladıktı terk ü firâra tabanları

   Rûzeyle hoş geçirmişidik vakt ü ânları

   Bu mâtem aglatır yine hep nev-civânları

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   Harbiyye gerçi mekseb-i cümle fünûndur

   Meşhûn-ı feyz olduğu da bî-zünûndur

   Cevr ü cefâsı lîk be-gdyet füzûndur

   Görmez safâ yüzi gireniñ kalbi hûndur

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   Ol dem ki nev-bahâr ile âlem safâ bulur

   Kayd-ı kederden ehl-i muhabbet rehâ bulur

   Bî-çâre dil muzîk-i elemde belâ bulur

   Yok mu bu derd ü mihnete yâ Rab devâ bulur

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   Göñlümki her mesîreyi bir bir hayâl eder

   Bir gece ruhsat almaga fikr-i muhâl eder

   İnsan bu yolda kendini mecnûn-misâl eder

   Tenbîh-i zâbitâna nasıl imtisâl eder

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   Bu kare gün ki turfa-dem-i iftirâktır

   Cism-i za'îfe dâgzen-i iştiyâktır

   Âhım duhânı şu'le-res-i nüh-revâktır

   Yine buña sebeb adem-i ittifâktır

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   Ey dûd-ı âh çerh-i berîne bir ebr ol

   Eyyâmı tîre kıl felege şu'le-güster ol

   Ey dil sürûr vakti degildir mükedder ol

   Âmâde-i sihâm-ı kazâ-yı mukadder ol

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   Yâ rab nedir bu mihnet-i dûr u dırâz-ı baht

   Kıldı bizi esîr-i gam-ı can-güdâz-ı saht

   Makhûr olup felek yere geçsin bu heft taht

   Urduk semend-i tîz-rev-i iftirâka raht

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   *Ekrem* dehân-ı mîr-Alîden bu şeb hele

   Yaptık bu nev neşîdeyi hâme alıp ele

   Ma'nâsı özge neş'e-i hırmân verir dile

   Gâhî okursa ger dem-i hall-i mu 'âdele

   Iyd erdi geldi mektebe gitmek zamanları

   Tertîbe şimdi başlayalım biz yalanları

   1O zaman bütün sınavları vermiştik;

   2Kaçıp gitmek için ayaklarımızı hep yağlamıştık.

   3Vakitleri oruçla güzelce geçirmiştik;

   4Bu matem yine bütün gençleri ağlatır.

   5Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   6Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   7Harbiye gerçi bütün bilimlerin öğrenildiği yerdir;

   8Feyizle dolu olduğundan da kuşku yoktur.

   9Fakat eziyeti ve sıkıntısı pek fazladır;

   10Oraya giren huzur yüzü görmez, gönlü kan ağlar.

   11Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   12Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   13İlkbaharla dünya huzur bulduğunda

   14Sevgi ehli keder bağından kurtulur.

   15Çaresiz gönül ise acının dar geçidinde bela bulur;

   16Ey Tanrım, bu dert ve sıkıntıya bir çare yok mu?

   17Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   18Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   19Gönlüm her gezinti yerini birer birer düşler;

   20Bir gecelik izin almayı imkânsız bir hayal sayar.

   21İnsan bu yolda kendini Mecnun’a çevirir;

   22Subayların uyarılarına nasıl uyabilir?

   23Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   24Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   25Bu kara gün, şaşırtıcı bir ayrılık anıdır;

   26Zayıf bedene özlem yarası açar.

   27Ahımın dumanı dokuz kat göğe alev ulaştırır;

   28Bunun nedeni de yine anlaşamamaktır.

   29Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   30Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   31Ey ahımın dumanı, yüce gökte bir bulut ol;

   32Günleri karart, göğe alevler yay.

   33Ey gönül, sevinme vakti değil; kederlen.

   34Takdir edilmiş kader oklarına hazır ol.

   35Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   36Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   37Ey Tanrım, talihin bu uzun ve uzak sıkıntısı nedir?

   38Bizi can eriten ağır kederin tutsağı etti.

   39Felek yenilsin, yedi kat tahtı yere batsın;

   40Ayrılığın hızlı koşan atına eyer vurduk.

   41Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   42Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   43Ekrem, bu gece Mir Ali’nin ağzından söz alıp

   44Kalemi ele geçirerek bu yeni şiiri yazdık.

   45Anlamı gönle yoksunluğun bambaşka neşesini verir;

   46Bazen denklem çözerken bunu okursa diye:

   47Bayram geldi; okula gitme zamanı da geldi.

   48Şimdi yalanlarımızı sıralamaya başlayalım.

   Mektep imtihanları, Ramazan günleri ve bayram sonrasında okula dönüş gençlerin ağzından mizahî bir dille anlatılır. “Yalanları tertibe başlamak” sözü, tatilin bitişini bir matem gibi sunan öğrencilerin abartısını açığa çıkarır; gündelik eğitim hayatı klasik nazım diliyle alaycı biçimde çarpıştırılır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle