Yaşamak

Yaşamı sevda, türkü, yıldız, güneş ve Boğaz mavileriyle değerli ama güç bir deneyim sayar; sıcak yatak ile işleyen saat üzerinden ölümün ve ayrılığın da kolay olmadığını söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Biliyorum, kolay değil yaşamak;

   Gönül verip türkü söylemek yâr üstüne;

   Yıldız ışığında dolaşıp geceleri,

   Gündüzleri gün ışığında ısınmak;

   1Biliyorum, kolay değil yaşamak;

   2Sevda duyup sevgili üzerine türkü söylemek;

   3Yıldız ışığında dolaşıp geceleri,

   4Gündüzleri gün ışığında ısınmak;

   Şiir bir bilgi bildirimiyle açılır: “biliyorum”. Güçlük iddia edilmez, kabul edilmiş sayılır. Ardından gelen üç eylem — türkü söylemek, gece dolaşmak, gündüz ısınmak — yaşamanın güçlüğünü acıyla değil, sürdürülmesi emek isteyen küçük iyiliklerle örnekler.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Şöyle bir fırsat bulup, yarım gün,

   Yan gelebilmek Çamlıca tepesine...

   — Bin türlü mavi akar Boğaz'dan —

   Herşeyi unutabilmek maviler içinde.

   1Şöyle bir fırsat bulup, yarım gün,

   2Çamlıca tepesinde uzanabilmek...

   3— Bin türlü mavi akar Boğaz'dan —

   4Mavilikler içinde her şeyi unutabilmek.

   Burada istenen şey büyük bir kader değil yarım gün: bir fırsat bulup Çamlıca'ya uzanmak. Araya çizgiler arasında giren Boğaz dizesi, konuşan sesin dışından gelen bir manzara notu gibi durur. Bölüm unutmakla kapanır; maviler burada dinlenilecek değil, içinde kaybolunacak bir genişliktir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Biliyorum, kolay değil yaşamak;

   Ama işte

   Bir ölünün hâlâ yatağı sıcak,

   Birinin saati işliyor kolunda.

   1Biliyorum, kolay değil yaşamak;

   2Ama işte

   3Bir ölünün hâlâ yatağı sıcak,

   4Birinin saati işliyor kolunda.

   İkinci bölüm ilk dizeyi olduğu gibi tekrarlar, ama arkasına “ama işte” koyarak yönünü çevirir. Kanıt olarak iki ayrıntı verilir: yatağın hâlâ sıcak olması ve kolda işlemeye devam eden saat. Ölüm burada anlatılmaz; ardında kalan iki nesnenin gecikmesinden anlaşılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yaşamak kolay değil ya, kardeşler,

   Ölmek de değil;

   Kolay değil bu dünyadan ayrılmak.

   1Yaşamak kolay değil ya, kardeşler,

   2Ölmek de değil;

   3Kolay değil bu dünyadan ayrılmak.

   Kapanışta muhatap belirir: kardeşler. Söz artık kendine değil bir topluluğa yöneliktir ve baştaki hüküm genişletilir — yaşamak da ölmek de kolay değildir. Son dize ikisini tek bir eylemde birleştirir; güç olan şey kalmak ya da gitmek değil, ayrılmanın kendisidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle