Batan Ayın Kenarında Satırlar

Batan ay suda yarasını dindiren vurulmuş bir tanrıya benzetilir. Hareketsiz kuş görüntülerinden göksel savaş sahnesine geçen şiir, ayın kızıllığını suya akan ateşli kan olarak kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bir vurulmuş ilâhı andırıyor

   Suda teskin-i zahm eden bu kamer,

   Nısf-ı leylin miyah-ı dûrunda

   Yıkanır, dinlenir, durur ve güler..

   1Vurulmuş bir tanrıyı andırıyor

   2suda yarasını dindiren bu ay;

   3gece yarısının uzak sularında

   4yıkanır, dinlenir, durur ve güler..

   Ay gökten düşmüş, vurulmuş bir tanrı: suya inmesinin sebebi yarasını sarmak. “Teskin-i zahm” hekim dilinden gelen bir terkip, yaranın acısını dindirmek demek. Dördüncü dize dört fiili üst üste diziyor ve ay ışığının su üzerindeki kesintili titreyişini fiil sırasına çeviriyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Eli bazan sükût'u ürkütüyor

   Ki miyah ellerinde hâbide,

   Ediyor bazı kuşları davet,

   Ah! O kuşlar ki şimdi bîhareket

   Suların ateşinde sallanıyor..!

   1Eli bazen sessizliği ürkütüyor,

   2çünkü sular onun ellerinde uyumuş;

   3bazı kuşları çağırıyor,

   4ah, o kuşlar ki şimdi kımıldamadan

   5suların ateşinde sallanıyor..!

   Sular ayın elinde uyuyor — “hâbide” uykuya varmış demek — ve o el kımıldadıkça sessizlik bozuluyor. Davet edilen kuşların hareketsiz olması onları kuş değil yansıma yapıyor. Hâşim hiçbir yerde “bunlar sudaki görüntüdür” demiyor, yalnız “bîhareket” diyerek işaret ediyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Zühalî bir cidalin âsarı:

   Gizli bir kavs-i bitenâhiden

   Oklar indikçe —aksi âlem-i dûr—

   O muzi cüsse-i ilâhiden

   Suya bir hun-u ateşin akıyor...

   1Satürn'e ait bir savaşın izleri:

   2gizli, sonu olmayan bir yaydan

   3oklar indikçe —uzak âlemin yansıması—

   4o ışıldayan tanrısal gövdeden

   5suya ateşten bir kan akıyor...

   Son bent göksel bir çatışmanın izlerini gösterir: görünmeyen ve sonsuz bir yaydan oklar iner. Uzak âlemin yansıması olan bu darbelerle ışıklı tanrısal gövdeden suya ateşli kan akar; yorum Zühal'e şiirin vermediği astrolojik bir hüküm eklemez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle