Ay şiirleri

Divan şiirinde ay bir gök cismi değil, bir ölçüdür. Sevgilinin yüzü aya benzetilir ama benzetme çoğu kez ayın aleyhine döner: ay ancak yüzün yanında ikinci kalmak için çağrılır. Bu yüzden mehtap beyitlerinde asıl konu ışık değil, kıyastır.

Servet-i Fünûn şiirinde ay bir renk kaynağı hâline gelir. Cenab Şahabeddin ve Ahmet Hâşim'de ayın ışığı nesnelere değer, onları solgunlaştırır, saati belli etmez; şiirin işi bu ışığın altındaki hâli kaydetmektir. Ay artık kime benzediğiyle değil, neyi nasıl gösterdiğiyle vardır.

Batan ay ise ayrı bir motiftir: gecenin sonu, bitmek üzere olan bir şeyin işareti. Bu sayfadaki şiirler ayın kıyas ölçüsü, ışık kaynağı ve zaman işareti olarak üç ayrı kullanımını bir arada gösteriyor.