Merdiven

Bir insanın yaşlanışını akşamın kızıl renklerine bindiren, gülün kanamasıyla mermerin tunçlaşmasını aynı cümlede toplayan ve tek dizeyi tekrarlayarak kapanan on dizelik şiir.

1. 1

   Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden

   Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak

   Ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak..

   Günümüz Türkçesi +

   1Bu merdivenleri ağır ağır çıkacaksın.

   2Eteklerinde güneş renginde bir yaprak yığını var.

   3Ve bir süre ağlayarak göğe bakacaksın.

   Üçlük yorumu +

   Şiir emir kipiyle değil gelecek zamanla açılıyor; çıkış henüz olmamış ama çoktan kesinleşmiş. 'Ağır ağır' hem yaşlanmanın hızını hem geri dönülemezliğini taşıyor.

2. 2

   Sular sarardı... Yüzün perde perde solmakta,

   Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta..

   Günümüz Türkçesi +

   1Sular sarardı; yüzün kat kat soluyor,

   2kızıl havayı seyret, çünkü akşam oluyor.

   Beyit yorumu +

   Suyun rengiyle yüzün rengi aynı cümlede solar; manzara ile insan arasındaki sınır kalkar. Şair bakmayı öğütlerken bakılan şeyin kendi bitişi olduğunu söylemez.

3. 3

   Eğilmiş arza, kanar, muttasıl kanar güller..

   Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller..

   Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?

   Günümüz Türkçesi +

   1Güller yere eğilmiş, durmadan kanıyor;

   2kanlı bülbüller dallarda alev gibi duruyor.

   3Sular mı tutuştu? Mermer neden tunca benziyor?

   Üçlük yorumu +

   Kırmızı burada renk değil yara; gül kanar, bülbül kanlanır, mermer tunçlaşır. Soru işareti şairin de gördüğünden emin olmadığını, akşamın gözü yanılttığını bırakıyor.

4. 4

   Bu bir lisân-ı hafîdir ki ruha dolmakta

   Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta...

   Günümüz Türkçesi +

   1Bu, ruha dolan gizli bir dildir;

   2kızıl havayı seyret, çünkü akşam oluyor.

   Beyit yorumu +

   Manzara sonunda dile dönüşüyor: renkler konuşuyor ama sesi duyulmuyor. Aynı dize tekrarlanınca öğüt bir teselli değil, kaçılamayan bir tekrar hâline geliyor.