Şairler

Leylâ Saz, şiir, hatıra ve besteleriyle geç Osmanlı kültür hayatının önemli kadın sanatçılarındandır; saray çevresiyle şehir hayatını edebiyat ve musikide buluşturur.

Mağcan Cumabay, Kazak modern şiirinin kurucu isimlerinden, eğitimci ve gazetecidir; şiirlerinde vatan, özgürlük, tarih, dil, aşk ve tabiatı lirik bir söyleyişle işler.

Manisa müftülüğü ve Kudüs kadılığı yapmış Kadirî divan şairidir.

Mehmed Emîn Belîğ, Mora Yenişehri'nde doğan, İstanbul ve Rumeli'de kadılık yapan ve 1174/1760-61'de Eski Zağra'da ölen 18. yüzyıl divan şairidir. Tek eseri olan divanında gazellerin yanında Hammâmnâme, Kefşgernâme, Hayyâtnâme ve Berbernâme adlı müseddesler ile bir sâkînâme bulunur; esnaf hayatını, İstanbul semtlerini ve toplumsal hicvi şiire taşır.

Mehmed Fahrî, Halvetiyye'nin Sünbüliyye koluna bağlı bir tekke şeyhidir; İstanbul'un Koruk mahallesindeki Karamânî İshak Dergâhı'nda yirmi yıl meşihatta bulundu ve 1148/1735'te öldü. Geriye 147 gazel ile 12 şarkıdan oluşan mürettep bir divançe bıraktı.

Aruzu konuşma Türkçesine bağlayan; hamal çocuğunu, hasta komşuyu ve tavla masasını da manzum hikâyeye sokan Safahat şairi. Sokaktan alınmış sahnelerle uzun hitabetler aynı kitapta yan yana durur.

Şiirlerini hece vezniyle ve sade Türkçeyle yazan, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'ne göre Millî Edebiyat akımının başlatıcısı sayılan şair. 1897'de Selanik'teki Asır gazetesinde çıkan “Anadolu'dan Bir Ses yahut Cenge Giderken” manzumesiyle bütün memleketin tanıdığı bir isim oldu. Valilik ve mebusluk görevlerinde bulundu.

Şiirleri 1938 tarihli Halk Edebiyatı Antolojisi'nde Memi Can adıyla derlenmiş şair; taradığımız biyografi kaynaklarında hakkında madde bulunamadı.

Mevlânâ Sekkâkî, klasik Çağatay şiirinin erken temsilcilerindendir; gazel ve kasidelerinde saray çevresiyle halk söyleyişinden gelen unsurları bir araya getirir.

Mezâkî Süleyman, 17. yüzyılın yenilik arayan divan şairlerindendir; şiirinde güçlü hayal, ses ve söyleyiş iddiasını saray ve seyahat tecrübesiyle birleştirir.

Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü Mihrî Hâtun'u Osmanlı döneminin ilk kadın divan şairi olarak tanıtır. Amasya'da bir kadının kızı olarak yetişti, II. Bâyezîd ve Şehzâde Ahmed çevresindeki edebî meclislerde bulundu, hiç evlenmedi. 1987 beyitlik bir divan ile 461 beyitlik Tazarru'-nâme mesnevîsi bıraktı.

Mikayıl Müşfik, Azerbaycan modern şiirinde doğa, aşk ve yeni toplum imgelerini lirik, ritmik ve serbest yapılarda bir araya getiren şairdir.

16. yüzyılın tanınmış Hurûfîlerinden, Bektaşîliğe bağlı bir şair. Harf ve yüz okumasını methiye diliyle birleştirir; Hacı Bektaş Velî için yazdığı muhammes bu iki damarın aynı metinde nasıl çalıştığını gösterir. TEİS onu Budin'de medfun Gül Baba (Cafer) ile aynı kişi sayar, bu özdeşleştirme tartışmalıdır.

Miskin Âşık, bu pakette yalnız kanonik kimlik kaydı ve basılı kaynakta kendisine bağlanan şiirlerle temsil edilir; doğrulanmayan biyografik ayrıntılar profile eklenmez.

Muallim Nâci, Tanzimat döneminde şiir, sözlük, eleştiri ve öğretmenlik çalışmalarıyla tanınan; eski şiirin birikimiyle yeni anlatım arayışlarını birlikte değerlendiren şair ve yazardır. Recâizâde Mahmud Ekrem ile arasındaki tartışma edebiyat tarihine geçmiştir.

Osmanlı tahtında kırk altı yıl kalan I. Süleyman, şiirlerini Muhibbî mahlasıyla yazdı ve divan edebiyatının en hacimli divanlarından birini bıraktı. Gazellerinde saltanatın sözlüğü âşıklığın sözlüğüyle iç içe geçer: taht, ferman, kul ve divan kelimeleri onda hem devlet hem aşk anlamı taşır.

16. yüzyılda yaşamış Bektaşî şairi. Aydın'da doğduğu, Edirne'ye göçüp Bulgaristan sınırındaki Çöke'ye yerleştiği kaydedilir. Şiirlerinin çoğunu hece ölçüsüyle yazdı; harf ve sayı simgeciliğine dayanan Hurufî düşünce metinlerinde açıkça görünür.

Mürekkepçi Enverî Çelebi, mesleği ve güçlü şiir yeteneğiyle tanınan 16. yüzyıl İstanbullu divan şairidir.

Nâbî (1642–1712), Urfa'da doğup ömrünün yirmi üç yılını Halep'te geçiren divan şairidir. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü onun şiirde sanattan ziyade muhteviyata, düşünmeye ve düşündürmeye ağırlık veren bir üslup kurduğunu yazar; TDV İslâm Ansiklopedisi didaktik şiirleriyle hikemî tarzın en önemli temsilcisi sayar. Sosyal, ahlakî ve didaktik konuları işleyip çevresinin kusurlarını eleştirmesi, çağına göre yenilik kabul edilir.

Namık Kemal, Tanzimat döneminde şiir, tiyatro, roman, gazetecilik ve siyasal düşünceyi hürriyet, vatan ve toplum kavramları çevresinde birleştiren yazardır.