DDizegâhDijital şiir arşivi
Bütün temalar
Tema

Kader şiirleri

52 şiir · 30 şair

Türk şiirinde kaderin iki adı vardır ve ikisi aynı şeyi anlatmaz. “Felek” suçlanabilen, kavga edilebilen bir muhataptır; “takdir” ise itiraz kabul etmeyen bir hükümdür. Şair çoğu kez birinciyle konuşur, ikincisine susar.

Divan şiirinde kader bir denge fikriyle gelir: yükselen düşer, mağrur olan ayağa kapanır. Nâbî'nin “görmüşüz” redifli gazeli bu düşüncenin en bilinen ifadesidir ve söylediği şey teselli değil, tanıklıktır.

Halk şiirinde ise kader daha çok bir eksiklik olarak yaşanır: elde olmayan irade, ermeyen murat, bulunamayan derman. Ruhsatî'de bu, doğrudan bir toplumsal şikâyete bağlanır — kaderi belirleyen şey yalnız gök değil, gücü yetenin gücü yettiğine yaptığıdır.

Bu sayfadaki şiirler kaderin bir açıklama mı yoksa bir bahane mi olduğu sorusunu farklı yüzyıllardan yanıtlıyor.

Dönemsel dağılım
114.–15. yüzyıl
115. yüzyıl
316. yüzyıl
116.–17. yüzyıl
1617. yüzyıl
117.–18. yüzyıl
818. yüzyıl
418.–19. yüzyıl
1019. yüzyıl
219.–20. yüzyıl
220. yüzyıl
3Dönemi kesinleşmemiş
Arşivden

52 şiir

Katalogda filtrele →
Recaizade Mahmut Ekrem için tipografik R kartı
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · Gazel
Gubâr-âlûdelik mir'âta âsâr-ı celâdandır
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Tarihî kaynakta nazım şekli ayrıca sınıflandırılmadı
Bîvefâ çerhin işi her dem figan olmağımışGurbet Alnıma Yazılmış
Kerem için K harfli tipografik kart
KeremDönemi kesinleşmemiş · İkişer dizelik kaynak birimleriyle halk şiiri
Gurbet elde yaman oldu halimiz
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Geçti gurbette günüm Rahmân’ım andım ağladımGurbette günüm geçti; Rahmân’ı andım, ağladım
Yüsrî için tipografik Y kartı
Yüsrî18. yüzyıl · Gazel · 5 beyit
Gürisnesi olur iḥżār-ı ḫˇān idinceye dek
Sünbülzâde Vehbî18.–19. yüzyıl · Gazel
Kad enâru’l-hubbi fî-ekbâdinâ cemrü’l-gazâ
Kul Derviş için D harfli tipografik kart
Kul DervişDönemi kesinleşmemiş · Nefes · dörtlük düzeni
Küfür ile imânını taşladım
Cenab Şahabeddin için tipografik C kartı
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · Muhammes
Âfâk-ı hazîn ü zulmet-âbâdMahsûl-i mâtem
Seyrânî19. yüzyıl · Koşma / halk şiiri (kaynak stanza düzeni korunmuştur)
Merhemlerin telef etme tabibimMerhemlerini boşuna harcama tabibim
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Mübtelâyım hâtırımdan fikr-i yâr eksik değil
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Nâz ile seyrâna çıkmış çeşmi âhûlar mıdırNazla gezintiye çıkanlar ceylan gözlüler midir?
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Kıta
Ne deñlü eyleseñ tedbįri taĥķįķNe Deñlü Eyleseñ Tedbîri Tahkîk
Enderunlu Fâzıl için tipografik F kartı
Enderunlu Fâzıl18.–19. yüzyıl · Gazel
Ne felekden ne dahı şâh u gedâdan sakınur
Kânî için tipografik K kartı
Kânî18. yüzyıl · Gazel
Nem ister iken dilber-i serkeşlere düşdüm
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Gazel/koşma; kaynak düzeni korunmuştur.
Rehîn-i aşkolan yerde düşen olmaz imiş iflâh
Şeyhî için tipografik Ş kartı
Şeyhî14.–15. yüzyıl · Gazel
Rind-i melâmetiz bizim hâtırımız güzeldedir
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Matla/Müfred
Saķuñ toħm-ı fesādı mezraǾ-ı dünyāda hįç ekmeSakuñ Tohm-ı Fesâdı Mezra‘-ı Dünyâda Hîç Ekme (Matla/Müfred 139)
Recaizade Mahmut Ekrem için tipografik R kartı
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · Şarkı
Salt ben idim zâ'id olan çünkü arada
Necâtî Bey için tipografik N kartı
Necâtî Bey15. yüzyıl · Gazel
Şevk-i ruhsârunla dil zülf-i dü-tâdan korkmaz
Sivas Yıldızeli’ne bağlı Banaz köyündeki Pir Sultan Abdal heykeli
Pir Sultan Abdal16. yüzyıl · Koşma
Şu yalan dünyâya geldim geleli
Hüsn ü Aşk’ın 1848 tarihli resimli bir yazma sayfası
Şeyh Gâlib18. yüzyıl · Gazel
Şûh-ı bed-hûy-ı kazâ zann etme nâz eyler bana
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Şunda bir âşüfte-i tannâze bend oldu gönülŞurada nazlı ve gönül çelen bir güzele bağlandı gönül
Mihri Müşfik Hanım'ın 1915 tarihli Tevfik Fikret portresi
Tevfik Fikret20. yüzyıl · Manzume
Evet, nasıl veriyorsam bu nazma şimdi emek,Tefelsüf
Mehmed Emîn Belîğ için tipografik B kartı
Mehmed Emîn Belîğ18. yüzyıl · Mukatta‘ât
Teveccüh eylese dânişverân-ı dehre kazâ
Bu şiirlerin paylaştığı başka temalar