Tema
Gönül şiirleri
83 şiir · 35 şair
Gönül Türk şiirinde şairin bir parçası değil, ayrı bir kişidir. Şair ona seslenir, kızar, öğüt verir; çoğu zaman da sözünü dinletemez. Nef'î'nin “Ey dil…” diye başlayan beyitleri bu ikili konuşmanın örneğidir.
Tekke şiirinde gönül bir mekâna dönüşür: içinde Hakk'ın bulunduğu ev. Yunus Emre'de gönül yıkmak Kâbe yıkmaktan ağırdır, çünkü bina taş, gönül ise Tanrı'nın konağıdır. Âdile Sultan'ın “beyt-i kalbi ma'mûr ü pâk etmek gerek” dizesi aynı düşüncenin 19. yüzyıldaki karşılığıdır.
Halk şiirinde ise gönül delidir, akıl dinlemez ve şairi başına iş açar. Bu sayfadaki şiirler gönlün nasıl aynı anda hem muhatap, hem mekân, hem suçlu olabildiğini gösteriyor.
Arşivden
Katalogda filtrele →83 şiir
Ebü'l-Vefâ Şeyh Ahmed Müsellem Efendi18. yüzyıl · Gazel
Hattunla olup saf-zede dîvân-ı nigâhım
Âşık Ömer17. yüzyıl · Koşma
Hayâl-i aşkınla Mecnûn’a döndüm
Oğlanlar Şeyhi İbrahim Efendi16.–18. yüzyıl · Tekke şiiri (basılı bent ve dize düzeni korunmuştur)
Heft âsmânın gerdişi
Âşık Ömer17. yüzyıl · Gazel/koşma; kaynak düzeni korunmuştur.
Hele bir kerre ey dilber şarâb-ı aşkı nûş eyle
Nef‘î17. yüzyıl · 5 beyitli gazel
Hem kadeh hem bâde hem bir şûh sâkîdir gönül
Yemînî16. yüzyıl · Gazel
Her gönül kim nûr-i Hak'dan zer gibi sâf olmadı
Yunus Emre13.–14. yüzyıl · Nefes
İlim ilim bilmekdir, ilim kendin bilmekdirİlim ilim bilmektir
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Matla/Müfred
İşidüp geldigini ħānesine cānānuñİşidüp Geldigini Hânesine Cânânuñ (Matla/Müfred 60)
Yunus Emre13.–14. yüzyıl · Şiir
İşitin ey yarenler
Mehmed Fahrî-i Sünbülî18. yüzyıl · Gazel
Kerem-kânı Hudâsın sen İlâhâ
Eğrikapılı Mehmed Râsim18. yüzyıl · Gazel
Ketm ider ‘aşkım dehânın râz-ı pinhânım gibi
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · kaside/kıt’a
Meded ey kilk-i feyzkâr meded!
Bâkî16. yüzyıl · Gazel
Müheyyâ oldı meclis sâkıyâ peymâneler dönsün
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · Gazel
Mülk-i aşka emîrdir gönlüm
Yüsrî18. yüzyıl · Gazel
Ne dem ki rubḥ ile māl-i ḥarām devşirilür
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · Gazel
Ne esti bâd-ı sabâ hod ne nev-bahâr oldu
Hacı Bayrâm-ı Velî15. yüzyıl · Tekrarlı ve coşkulu tasavvufî ilahi
Noldı bu gönlüm noldı bu gönlümNe Oldu Bu Gönlüm
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · gazel/kıt’a
Nedir menâfi'i emrse rûzenin bilmem
Yunus Emre13.–14. yüzyıl · İlahi
Nice bir besleyesin bu kaddile kametiNice bir besleyesin
Hayretî16. yüzyıl · Murabba
Nice bir zülf gibi hâk ile yeksân olalım
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Kıta
Noķŧa-i icmāl-i Ǿilm-i lem yezeldür bu göñülNokta-i İcmâl-i İlm-i Lem Yezeldür Bu Gönül
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Matla/Müfred
O dil ki ola derd-i vedd-i dildār ile ālūdeO Dil ki Ola Derd-i Vedd-i Dildâr ile Âlûde (Matla/Müfred 130)
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Matla/Müfred
Ol ġamzeler ki Ǿāşıķına bį-riyā kıyarOl Gamzeler ki Âşıkına Bî-riyâ Kıyar (Matla/Müfred 181)
Recaizade Mahmut Ekrem19. yüzyıl · Gazel
Sâkî katınca bâde-i şâdî-i mâye âb